ضایعات لیگامانی زانو اغلب در تصادف وسایل نقلیه و همچنین در فعالیتهای ورزشی مثل فوتبال، اسکی، ژیمناستیک و …  اتفاق می افتد.

رباطهای طرفی داخلی، طرفی خارجی ، متقاطع، کپسول خلفی زانو و منیسکها از عناصر اصلی پایدارکننده زانو هستند که در اثر ضایعات این عناصر ناپایداری زانو ایجاد می شود. این ناپایداری به صورت زاویه دار شدن به داخل و خارج (واروس و والگوس)، لغزش درشت نی به جلو و عقب نسبت  انتهای تحتانی ران و بالاخره چرخش غیرطبیعی درشت نی در زیر استخوان ران که باعث نیمه دررفتگی کندیلهای داخلی و خارجی درشت نی به جلو و یا عقب می گردد هستند.

ضایعات رباطهای زانو در صورتی که به طور صحیح معالجه نگردند باعث ناپایداری و ضعف زانو می گردند و در درازمدت منجر به استئوآرتریت می گردد.

تشخیص و تفصیر ضایعات زانو در بعضی موارد به طور دقیق امکان نداشته و مشکل است زیرا ضایعات غالباً تنها نیستند و ضربه وارده ممکن است باعث ضایعات قسمتهای گوناگون زانو گردد، ثانیاً ناتوانی ناشی از ضایعه یک قسمت تا اندازه ای به وسیله قسمتهای دیگر ممکن است جبران گردد.

ضایعات رباط طرفی داخلی  (Collateral Ligament)  

الف) رگ به رگ شدن یا کشش رباط : رگ به رگ شدن یا کشش رباط طرفی داخلی شایعترین ضایعه زانو بوده و بیشتر در ورزشکاران دیده می شود. این ضایعه معمولاً به علت چرخش ساق در حالی که زانو خم است و یا فشار آمدن روی قسمت خارجی زانو به وجود آمده و غالباً در اسکی بازان دیده می شود. در صورتی که نیروی وارده زیاد باشد رباط پاره شده و ضایعه به سایر عناصر نگاهدارنده زانو ( رباطهای متقاطع ، منیسکها، …) گسترش می یابد. در معاینه فیزیکی این بیماران درد در کناره داخلی زانو بوده و ناپایداری زانو وجود نداشته یا جزئی است. Valgus Stress  زانو باعث ایجاد درد در قسمت
داخلی زانو می گردد .رادیوگرافی زانو معمولا طبیعی است.

درمان

محدود کردن حرکات زانو به مدت ۳-۲ هفته بانداژ ، کافی است . در این مدت بیمار باید ورزشهای ایزومتریک عضله چهار سر را انجام داده تا از آتروفی آن جلوگیری شود.

 گاه هماتوم حاصله در محل ضایعه ارگانیز شده ، املاح کلسیم در آن رسوب می نماید که Pellegrini Stieda Disease نامیده می شود . در این صورت درد و ناراحتی بیمار که می بایست در هفته دوم و سوم بهبود یابد ، ادامه داشته ، زانو متورم و حرکات آن محدود می گردد. رادیوگرافی به تشخیص کمک می کند.

ب: پارگی رباط طرفی داخلی       (Medial Collateral Ligament)  : وارد آمدن ضربه شدید به زانو وارد آمدن ضربه شدید به زانو در حالی که زانو راست بوده و یا مختصر خم است باعث این ضایعه می گردد. رباط طرفی داخلی ممکن است از محل اتصالش به استخوان ران و یا درشت نی کنده شده باشد ( با یا بدون قطعه کوچکی از استخوان ) و یا پارگی در قسمت میانی رباط باشد.

نشانه های بالینی

درد و تورم و محدودیت حرکات زانو در این بیماران به مراتب شدیدتر از حالت قبلی بوده و غالباً خونریزی در داخل زانو وجودد دارد . علاوه بر این رباط ممکن است کپسول خلفی رباطهای متقاطع ، منیسک داخلی نیز ضایعه دیده و کوندیل خارجی درشت نی شکسته شود.

در معاینه فیزیکی همارتروز وجود داشته ، درد ، تورم و اکیموز در کناره داخلی زانو وجود دارد . زانو ناپایدار بوده و ابداکسیون آن باعث ایجاد فرورفتگی در کناره داخلی زانو می گردد. گاه معاینه فیزیکی به علت درد شدید امکان ندارد. در این صورت معاینه باید زیر بیهوشی عمومی و یا پس از تجویز مسکن کافی انجام گیرد . رادیوگرافی ساده و همچنین رادیوگرافی تحت فشار (Stress Film)  ضروری بوده و به تشخیص کمک می کند.

استرس فیلم در پارگی لیگامان جانبی داخلی

درمان

پارگی رباط طرفی داخلی ، بستگی به شدت ضایعه دارد. اگر فقط رباط از قسمت میانی پاره شده باشد یا از کوندیل فمور یا تیبیا با قطعه استخوانی که بدون جابجایی است کنده شده باشد درمان عبارتست از بی حرکتی زانو با بریس یا گچ ، ولی اگر توأم با ضایعات رباطهای دیگر یا شکستگی کوندیل درشت نی باشد ممکن است نیاز به عمل جراحی داشتته باشد. در هر حال ، باید پایداری زانو اعاده گردد در غیر اینصورت وجود ناپایداری منجر به استئوآرتریت در آینده خواهد شد.

۲-پارگی رباط طرفی خارجی                  (Lateral Collateral Ligament )

ضایعات رباط طرفی خارجی به مراتب کمتر از رباط طرفی داخل یبوده و در اثر وارد آمدن ضربه به داخل زانو به وجود می آید. در صورتی که ضربه وارده شدید باشد باعث پارگی کپسول خلفی زانو ، رباطهای متقاطع و بالاخره کشیدگی و پاره شدن عصب نازک نی میگردد. ممکن است همراه این ضایعه شکستگی کوندیل داخلی درشت نی نیز دیده می شود.

پارگی رباط طرفی خارجی

نشانه های بالینی

مدت زمان کوتاهی بعد از وارد آمدن ضربه، درد و تورم و محدودیت حرکات مفصلی وجود دارد . در معاینه زانو ناپایداری وجود داشته و اداکسیون (Varus Stress) باعث ایجاد حفره ای در کناره خارجی مفصل می گردد .در صورت وجود ضایعه عصبی ، بیمار بی حسی در قسمت خارجی مچ پا و افتادگی  پا (Drop Foot)  دارد. رادیوگرافی کمک شایانی به تشخیص ضایعه می کند  و باید به همان ترتیب که در مورد رباط طرفی داخلی گفته شده  در حالی که زانو تحت فشار گذاشته شده (Stress Film) انجام گیرد.

استرس فیلم در پارگی لیگامان طرفی جانبی

درمان

ترمیم پارگی رباط طرفی خارجی همراه با ضایعات دیگری که با آن وجود دارد ضروری است . عدم درمان صحیح موجب ناپایداری زانو و تغییرات دژنراتیو آن می گردد.


۳-پارگی رباطهای متقاطع (Cruciate Ligaments)

پارگی رباط متقاطع قدامی

علت پارگی رباطهای متقاطع زانو ضربه شدید می باشد و غالباً با سایر ضایعات زانو نظیر پارگی رباطهای طرفی و پارگی منیسکها همراه است . وارد آمدن ضربه شدیدبه انتحای تحتانی ران  در حالی که زانو خم باشد باعث پارگی رباط متقاطع قدامی و وارد آمدن ضربه شدید بافتهای فوقانی درشت نی در حالی که زانو خم باشد باعث پارگی منیسکها شده ، مانع از باز شدن کامل زانو می گردد. محل پارگی ممکن است در محل اتصال این رباطها به استخوانهای ران و انتهای فوقانی درشت نی و یا در محل وسط رباط باشد. گاه همراه این پارگی قطعه کوچکی از طبق استخوان درشت نی کنده می شود.

نشانه های بالینی

در مرحله حاد ، درد ، تورم و محدودیت حرکات مفصلی وجود دارد . در مواردی که درد زیاد باشد و یا به علت خونریزی ، زانو تحت فشار باشد باید ابتدا همارتروز را تخلیه نموده و پس از تزریق مسکن قوی زانو را معاینه کرد . در معاینه فیزیکی علایم کشویی قدامی (Anterior Drawer Sign ) تست Lachman و تست Pivot shift مثبت در پارگی رباط متقاطع قدامی و علامت کشویی خلفی( Drawer Sign Posterior ) در پارگی رباط متقاطع خلفی مثبت است. در رادیوگرافی  زانو گاه فضای مفصلی به علت همارتروز افزایش می یابد و در مواردی که شکستگی زانو توأم با پارگی باشد بخوبی دیده می شود.

تخلیه خون داخل کپسول مفصلی

خونریزی درون کپسول مفصلی

 

انجام MRI نیز در پارگی های لیگامان های صلیبی برای تشخیص بسیار کمک کننده است

درمان

در مواردی که کندی استخوان وجود داشته باشد می توان پس از تخلیه همارتروز شکستگی را جا انداخته و زانو را در زاویه مناسب گچ گرفت . در صورت عدم موفقیت باید آن را با عمل جراحی ثابت نمود . در مواقعی که پارگی رباطهای متقاطع همراه با ضایعات دیگر زانو باشد پس از بی حرکت کردن زانو و کاهش درد و تورم لازم است باسازی رباطهای متقاطع بخصوص رباط متقاطع قدامی در زمان مناسب انجام شود .در صورتی که پارگی منفرد لیگامان متقاطع قدامی وجود داشتته باشد بر اساس فعالیت و سن بیمار باید تصمیم گیری شود . در افرادی که کار سبک دارند تقویت عضله چهار سر کفایت می کند ولی در کسانی که فعالیت زیاد دارند بخصوص در ورزشکاران لازم است جهت جلوگیری از ضایعات بیشتر باسازی لیگامان متقاطعی که از قسمت میانی پاره شده است امروزه طرفدار ندارد و در صورت نیاز باید آن را بازسازی کرد و در صورتی که ضایعات لیگامانهای متقاطع توأم با ضایعات سایر لیگامانها باشد در صورتی که تصمیم به ترمیم سایر لیگامانها گرفته شود لازم است لیگامانها ی متقاطع بخصوص لیگامان متقاطع قدامی به طور اولیه باسازی شوند.

در مورد ضایعات مزمن لیگامانها ، ترمیم آنها بی فایده بوده لازم است باسازی بخصوص در مورد لیگامانهای متقاطع رباط جانبی خارجی انجام داد.

پارگی رباطهای متقاطع

*در اثر ضربه های شدید ایجاد می شود و اغلب توأم با ضایعات دیگر زانو است.

*در معاینه تستهای رباطها و متقاطع مثبت است.

*در صورتی که رباطهای متفاطع با قطعه ای استخوان کنده شده باشد و جابجا باشد درمان جراحی است.

*اگر ضایعه در جسم رباطهای متقاطع باشد باسازی آنها لازم است.

۴-ضایعات منیسکهای زانو

ضمن  خم و راست کردن زانو، ممنیسکها مختصری به جلو و عقب رانده می شوند . در صورتی که زانو کاملاً خم شده باشد نیمه خلفی منیسکها بین کوندیل ران و انتهای فوقانی درشت نی فشرده می شود . در این حالت اگر استخوان ران به داخل چرخیده شود قسمت خلفی منیسک داخلی به وسیله کوندیل ران به داخل رانده شده و باز شدن ناگهانی زانو در این وضعیت باعث پارگی منیسک داخلی می گردد . در موقعی که ران کاملاً خم شده و ران به خارج چرخیده است اگر زانو راست شود پارگی منیسک خارجی به وجود می آید.

بنابراین علت پارگی منیسک در اکثر موارد ثابت ماندن استخوان درشت نی در حالی که استخوان ران به داخل یا خارج چرخیده و زانو از حالت خم به راست شدن درمی آید می باشد با توجه به اینکه این نوع حرکات بیشتر در جوانان که اسکی و فوتبال بازی می کنند زیاد است پارگی منیسک در این جوانان شایع تر است . با توجه به اینکه قسمت خلفی منیسک بین کوندیل ران و استخوان درشت نی گیر می کند پارگی منیسک اکثراً از قسمت خلفی شروع می گردد.

با توجه به اینکه منیسک داخلی بزرگتر از منیسک خارجی است و قسمت محیطی آن به کپسول خلفی چسبده است (بخشی از قسمت محیطی منیسک خارجی به کپسول نچسبیده است ) پارگی منیسک داخلی به مراتب بیشتر از ممنیسک خارجی است.

در اغلب موارد پارگی منیسک یکی از انواع زیر می باشد.

الف: پارگی طولی که غالباً از قسمت خلفی شروع شده و در تمام طول منیسک ادامه می یابد و قسمت پاره شده غالبا به داخل زانو رانده شده و باعث قفل شدن زانو می گردد(Bucket Handle Tear).

ب: پارگی شاخ خلفی  و یا شاخ قدامی

ج: پارگی عرضی که بیشتر در افراد مسن و در منیسکها وجود داشته و از کناره مرکزی منیسک شروع شده و به طرف کناره محیطی ادامه می یابد : این پارگی معمولاً باعث قفل شدن زانو نشده و علایم آن به صورت سینویت زانو خودنمایی می کند .
د: پارگی های متعدد که ممکن است مخلوطی از انواع پارگی های فوق در منیسک وجود داشته باشد.

نشانه های بالینی

بیماران مبتلا به پارگی منیسک را غالباً جوانان و ورزشکاران تشکیل می دهند که ضمن ورزش دچار درد ناگهانی زانو شده و معمولاً اظهار می دارند که احساس پارگی در زانو داشته اند و غالبا ً بیمار قادر به ادامه ورزش خود نبوده است . گاه بیمار احساس صدایی در زانو کرده و متعاقب آن دچار درد و محدودیت زانو می گردد . با توجه به اینکه منیسکها در   مرکزی خودعروق ندارند پارگی این قسمت همراه با تورم و خونریزی زیاد داخل مفصل نبوده ، در حالی که پارگیهای قسمت محیطی به علت وجود عروق خونی و اتصال به کپسول مفصلی یا خونریزی زیاد همراه است.

محدودیت حرکات مفصلی ممکن است مربوط به درد ، تورم مفصلی و یا واقع شدن قسمت پاره منیسک بین استخوان ران و درشت نی باشد( قفل شدن ).

علایم بالینی چند هفته بعد از پارگی عبارتند از :

-تورم و وجود مایع داخل مفصل که به شدت مرحله حاد پارگی نبوده و مقدار آن بسته به محل و نوع پارگی متفاوت است.

-درد و حساسیت در خط مفصلی ، با توجه به اینکه پارگی در اغلب موارد از قسمت خلفی شروع می شود درد و حساسیت بیشتر در این منطقه وجود دارد.

-قفل شدن زانو (Locking) که در بیشتر موارد به طور ناگهانی به وجود آمده و از بین می رود. گاه می توان قفل شدن زانو را با حرکات مناسب از قفل شدن خارج نمود.

 

قفل شدن زانو

– در رفتن زانو زیر پای بیمار (Giving Way)  ، بیماران شکایت دارند که موقع راه رفتن روی زمین ناهموارو حتی در بعضی موارد روی زمین هموار زانو زیر پایشان در رفته و خالی می کند در حقیقت زانو قدرت تحمل وزن بدنشان را ندارد.

-آتروفی عضله چهار سر که معمولاً چند هفته بعد از شروع بیماری آشکار می شود.

-گاه بیمار ضمن خم و راست کردن زانو صدایی در زانو (Click) احساس می کند.

-مثبت بودن آزمایش ماک موری (McMurray‘s Test)

-مثبت بودن آزمایش آپلی (Apley’s Test)

   پارگی منیسک خارجی دارای علایمی به مراتب کمتر از پارگی منیسک داخلی است زیرا همان طور که گفته شد پارگی منیسک خارجی غالباً عرضی است و همارتروز در این بیماران کمتر رخ می دهد و زانو معمولاً قفل نمی شود.

تشخیص پارگی منیسک خارجی بیشتر از درد و حساسیت در قسمت خارجی خط مفصلی و آزمایش ماک موری مثبت داده می شود . ندرتاً پارگی منیسک داخلی و خارجی تواماً دیده می شود.

پارگی منیسکها ممکن است همراه با ضایعات دیگر زانو باشد ، به همین جهت باید معاینه کامل از زانو به عمل آمده تا این ضایعات از نظر دور نماند .مثلاً پارگی منیسک داخلی همراه با پارگی رباط جانبی داخلی و رباط متقاطع قدامی است که به نام
Unhappy Triad of O’donoghue نامیده می شود.

وسایل کمکی برای تشخیص پارگی منیسکها

-رادیوگرافی ساده طبیعی می باشد و بیشتر برای ضایعات همراه استخوانی مفصلی که ممکن است با پارگی منیسک باشند کمک کننده است.

-آرتروگرافی با تزریق مخلوط هوا و ماده حاجب به داخل مفصل برای تشخیص پارگی های منیسک استفاده می شود که به علت تهاجمی بودن امروزه کمتر استفاده می شود.

-MRI روش بسیار خوب و دقیقی جهت تشخیص ضایعات منیسکها ، لیگامانها و غضروف و سایر ضایعات نسوج نرم زانوست و امروزه به طور وسیعی از آن استفاده می شود و لازم است در مواردی که در تشخیص بالینی مشکوک هستیم از آن استفاده کرد.

-آرتروسکوپی وسیله خوبی جهت تأیید تشخیص بالینی بررسی ضایعات منیسکها ، لیگامانها ، غضروف و سینوویوم است . اهمیت آن از آنجا بیشتر می شود که می توان در حین تشخیص این ضایعات همزمان جراحی لازم را از طریق آرتروسکوپ انجام داد و امروزه با دسترس بودن آرتروسکوپ کمتر اعمال جراحی باز برای ضایعات زانو از جمله ضایعات منیسک استفاده می شود .

درمان

همان طور که گفته شد  داخلی منیسکها فاقد عروق خونی بوده و فقط      محیطی آن عروق خونی دارد . پارگی   خارجی را می توان دوخت ولی در پارگی های     داخلی دوختن فایده ای ندارد و در صورت وجود علایم قسمت پاره برداشته می شود . با توجه به اینکه برداشتن منیسک سبب ناپایداری زانو شده و نهایتاً منجر به استئوآرتریت زانو می گردد فقط در مواردی که پارگی منیسک علامت دار باشد ، باعث خالی کردن و قفل شدن زانو شود و یا زانو به طور مکرر دچار هیدرآرتروز گردد منیسک باید درآورده شود . در غیر اینصورت نباید منیسکتومی انجام داد .

ضایعات ضربه ای زانو

*ممکن است متعدد باشد و علاوه بر ربهطها، منیسکها و . . .  نیز آسیب ببیند .

*رگ به رگ شدن رباط طرفی داخلی شایعترین ضایعه زانو است .

* در صورتی که ضایعه خفیف باشد درمان غیر جراحی و اگر شدید باشد درمان جراحی است .

دیگر ضایعات منیسکها

۱-منیسک دیسکی شکل (Discoid Meniscius) : در فصل بیماریهای اطفال ذکر شده است .

۲-کیست منیسکها (Cyst of Meniscus) :

کیست منیسک یا گانگلیون در هر دو منیسک دیده می شود ولی شیوع آن در منیسک خارجی زیادتر است . احتمالاً منشأ تروماتیک دارند که ممکن است ثانوی به یک پارگی کوچک عرضی و یا در اثر ضربه مکرر به قسمت محیطی منیسک ایجاد شوند . عده ای عقیده دارند که سلولهای سینوویال از پارگی های کوچک وارد جسم منیسک شده و شروع به تکثیر می کنند و
ایجاد کیستهای چند حفره که معمولاً محتوی ماده ژلاتینی هستند می نمایند . این کیستها توسط بافت فیبروز احاطه شده اند .

نشانه های بالینی

کیست به صورت برجستگی کوچکی که محتوی ماده ژلاتینی است در سطح خط مفصلی مشهود و ملموس است که غالباً حساس بوده و باعث درد و محدودیت حرکات مفصلی می گردند .

درمان

اگر برای بیمار علایم ایجاد نماید باید کیست برداشته شود . قبلاً برای جلوگیری از عود ، منیسکتومی کامل توأم با برداشت کیست انجام می شد . اما امروزه می توان با آرتروسکوپی منیسک را به راحتی بررسی کرد و فقط قسمت ضایعه دیده یا پاره را برداشت و همزمان تخلیه کیست انجام داد .

 

۳-پارگی عضله چهار سر و متعلقات آن (Extensor Apparatus Rupture)

عدم توانایی در راست کردن زانو متعاقب ضربه ناگهانی در بیماری که فلج عضله چهار سر ندارد ممکن است به علت پارگی عضله چهار سر در محل اتصالش به استخوان کشگک ، شکستگی استخوان کشگک، پارگی وتر کشگکی در محل اتصالش به استخوان کشگک و یا در اثر کنده شدن وتر کشگکی از استخوان درشت نی باشد .

پارگی عضله چهار سر د رمحل اتصالش به استخوان کشگک در پیران شایعتر است در حالی که کنده شدن وتر کشگکی در
محل اتصالش به استخوان درشت نی در افراد جوانتر دیده می شود.

نشانه های بالینی

در مشاهده ، زانو متورم بوده و اکیموز جلدی وجود دارد . در پارگی عضله چهار سر از استخوان کشگک در محل طبیعی خود بوده ولی فرورفتگی در بالای آن وجود دارد که حساس است . در کنده شدن وتر کشگکی از استخوان درشت نی ، کشگک به بالا تغییر مکان می دهد و فرورفتگی و حساسیت در محل اتصال وتر کشگکی به استخوان درشت نی وجود دارد . ممکن است تکه کوچکی از استخوان همراه با تاندون کنده شده باشد . این بیماران قادر به راست کردن زانو و بلند کردن اندام نیستند و اگر ساق بالا آورده شود قادر به نگهداشتن آن نمی باشند. رادیوگرافی در صورت وجود شکستگی به تشخیص کمک می کند .

درمان

ترمیم ضایعات به وسیله عمل جراحی است .

دررفتگی مکرر کشگک (Recurrent Dislocation of Patella)

دررفتگی مکرر کشگک در دختران به مراتب شایعتر از پسران است . عیوب مادرزادی زانو زانو که در حقیقت عوامل مساعد کننده برای به وجود آمدن این بیماری هستند عبارتند از : کم عمق بودن شیار بین کندیلهای ران ، والگوس زانو ، کم شدن ارتفاع کوندیل خارجی ران ، طویل بودن وتر کشگکی و بالا قرار گرفتن استخوان کشگک (Patella Alta) ، چرخش غیر طبیعی استخوان درشت نی به خارج ، اتصال غیر طبیعی وتر کشگکی به استخوان درشت نی ، نقص عضلانی اولیه ، کوچک
بودن کشگک و شلی عمومی رباطها (General Ligamentous Laxity) .

ضربه اولیه که باعث دررفتگی کشگک می گردد موجب پارگی رتیناکولوم داخلی مفصل زانو می گردد و بعد از التیام ، رتناکولوم استحکام اولیه خود را نخواهد داشت و در صورت وجود یکی از عمامل زمینه ای ذکر شده ، ضربه خفیف تری باعث دررفتگی کشگک می گردد . تکرار این حالت باعث می گردد که در کوچکترین ضر به و حرکت غیر عادی دررفتگی کشگک ایجاد شده که به راحتی به جای اولیه خود بر می گردد. دررفتگی مکرر سبب ضایعه غضروفی و پهن شدن کوندیل خارجی و تسهیل در دررفتگیهای مکرر خواهد شد که عوارض دیررس آن ، استئوآرتریت ثانویه زانو خواهد بود .

نشانه های بالینی

بیماری معمولاً در دختران جوان دیده شده و بندرت در کودکان دیده می شود . دررفتگی اولیه که در اثر ضربه به وجود آمده باعث تورم ، و تغییر مکان کشگک به خارج شده و جا انداختن آن سبب بهبودی علایم فوق می گردد . در مراحل بعدی ضربه های جزئی تر باعث دررفتگی شده و علایم آن خفیف تر از مرحله اول است . در مراحل پیشرفته چون کوچکترین ضربه و حرکت غیر عادی سبب دررفتگی می گردد ، بیمار از هرگونه حرکت غیرعادی که ممکن است منجر به دررفتگی کشگک گردد وحشت دارد.

در معاینه زانو ، حساسیت در قسمت داخلی کشگک یعنی محلی که رتیناکولوم پاره شده ، وجود دارد . فشار دادن کشگک به خارج برای بیمار بسیار ناراحت کننده بوده و باعث وحشت او می گردد   Apprehension Test ) )،  و بیمار اظهار می دارد که درد و ناراحتی وی درست شبیه به حالتی است که دچار دررفتگی کشگک می گردد.

ممکن است کشگک بالاتر از معمول بوده (Patella Alta )  یا کوچک باشد و یا بیمار شلی عمومی رباطها (General Ligamentous Laxity) داشته باشد . در رادیوگرافی ممکن است Patella Alta  ، کاهش ارتفاع کوندیل خارجی ران و یا تغییر شکلهای دیگر استخوانی دیده شود .

درمان

اگر عوامل مساعد کننده زمینه ای وجودد نداشته باشد درمان عبارت از گچ گیری ، تقویت عضله چهار سر و زانوبند می باشد . در صورت وجود عوامل مساعد کننده ( والگوس زانو ، چرخش – ساق و . . . ) درمان عبارت از برطرف کردن و اصلاح تغییر شکلهای زمینه ای است . مهمترین اصل درمانی Realign کردن مکانیزم اکستانسور زانو جهت اعاده بیمکانیک آن است که با توجه به سن و نوع تغییر شکل اعمال جراحی متعددی وجود دارد که بحث درباره آنها در این مختصر نمی گنجد.

  • دررفتگیهای مکرر کشگک
  • در دختران شایعتر است .
  • عیوب مادرزادی عوامل مساعد کننده هستند .
  • سبب ضایعات غضروفی می شود .
  • تست Appperhension  مثبت است .
  • در حضور وجود عوامل مساعد کننده درمان جراحی و در غیر اینصورت کنسرواتیو است .

درد جلوی زانو                      (Anterior Knee Pain)

دردهای جلوی زانو علل مختلف دارد ، ضایعات حاد مثل پارگی تاندون عضله چهار سر ، پارگی تاندون پاتلا که قبلاً شرح داده شده است . ضایعات مزمن که سبب درد جلو زانو می گردند عبارتند از :

تاندنیت پاتلا (Jumper’s Knee) : در ورزشکارانی که حرکات پرشی مثل والیبال و بسکتبال انجام می دهند دیده می شود . حساسیت روی انتهای تحتانی کشگک وجود داشته و در اکستانسسیون زانو علیه مقاومت درد تشدید می یابد . درمان اغلب غیر جراحی شامل Stretching  ، و تقویت عضله چهار سر ، اولتراسوند و استفاده از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی است . درمان جراحی که شامل برداشتن فیبرهای نکروتیک می باشد ندرتاً لزوم پیدا می کند . تزریق کورتن در این بیماران نباید انجام  داد.

تاندنیت عضله چهار سر : به صورت درد و حساسیت در محل چسبندگی عضله چهار سر به کنار فوقانی کشگک وجود دارد و ممکن است با صدای دردناکی (Painful Click) همراه باشد و درمان آن معمولاً غیر جراحی با تجویز داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی و فیزیوتراپی است .

بورسیت جلو کشگک (House maid , s Knee )  : در افرادی که برای مدت طولانی زانو می زنند مثل خانم های خانه دار دیده می شود که توأم با تورم و درد می باشد .

بورسیت (Pes Anserinus)  : در محل چسبیدن عضلات گراسیلیس ، سارتریوس و سمی تاندینوس در قسمت فوقانی داخلی درشت نی بورسی وجود دارد که تورم آن باعث بورسیت این ناحیه می گردد . درمان آن گذاشتن گرمای موضعی ، محدودیت فعالیت و استفاده از داروهای ضد التهابی غیراستروئیدی است .

کندرومالاشی کشگک (Chondromalacia of the Patella)  : این بیماری بیشتر در جوانان دیده می شود و عبارتست از نرم و قطعه قطعه شدن غضروف کشگک .

علت بیماری بخوبی معلوم نیست ، گاه بیماری بعد از وارد آمدن ضربه بر زانو خودنمایی می کند . تغییرات بیوشیمی غضروف مفصلی شامل کم شدن ماده کندروئیتین سولفات بافت همبند بین سلولی غضروف را عامل آن می دانند . غضروف مفصلی شفافیت خود را از دست داده و به رنگ زرد تیره در آمده است . غضروف مفصلی گاه ریشه ریشه (Fibrillation) و گاه ناهموار است و در بعضی نقاط ممکن است به کلی از بین رفته و استخوان زیر آن نمایان گردد . در موارد پیشرفته تغییرات و دژنراتیو در مفصل پیدا شده و استئوفیت در لبه های کشگک به وجود می آید .

نشانه های بالینی

بیمار معمولاً جوانی است که از درد متناوب زانو شکایت دارد . درد بیشتر در سطح قدامی زانو بوده و در مواردی که بیمار از روی صندلی بلند می شود و یا در مواردی که از پله بالا و پایین می رود شدت می یابد . گاه بیمار از سفتی حرکات زانو (Stiffness)   شکایت دارد که این سفتی بعد از مدتی راه رفتن بهبود می یابد . حرکات زانو با صدا همراه بوده (Crepitation)  و در بعضی از موارد بیمار اظهار می دارد که زانو زیر پایش خالی می کند .

درمان

کندرومالاسی پاتلا اغلب به درمان غیر جراحی شامل استراحت نسبی ، دستورات لازم برای اصلاح ئشیوه زندگی ، تقویت عضلات چهار سر به صورت ایزومتریک و مصرف داروهای ضد التهابی جواب می دهد و در موارد نادر ممکن است نیاز به آرتروسکوپی تشخیصی و برداشتن غضروفهای کنده شده باشد .

کیست بیکر (Baker Cyst)

کیست بیکر که در قسمت داخلی پشت زانو دیده می شود در هر گروه سنی ممکن است وجود داشته باشد . این کیست ممکن است از تجمع مایع در بورس واقع بین عضله نیمه غشایی و سر داخلی عضله دو قلو به وجود آمده و یا در اثر فتق پرده سینوویال در کپسول خلفی زانو ایجاد شده باشد . کیست ممکن است با زانو ارتباط داشته و یا نداشته باشد . کیست بیکر در بالغین غالباً در نتیجه استئوآرتریت یا آرتریت روماتوئید به وجود آمده و به همین جهت عده ای از مؤلفین معتقدند که برای درمان این بیماری ابتدا به درمان استئوآرتریت ی آرتریت روماتوئید پرداخت چه در بعضی از بیماران پس از درمان بیماری اصلی کیست خودبخود از بین می رود .

نشانه های بالینی

تشخیص کیست بیکر مشکل نیست .    تا   بیماران معمولاً کودکان هستند . کیست باید از لیپوم ، گزانتوم ، تومورهای عروقی ، ترومبوفلبیت این ناحیه افتراق داده شود . کیست به اندازه های مختلف در قسمت داخلی خلفی زانو دیده می شود که بخصوص در حالت ایستاده آشکارتر می شود . بیماران غالباً درد ندارند ولی گاهی از درد مختصر زانو و ضعف آن شکایت دارند . از آرتروگرافی ، MRI  و اولتراسوند جهت تأیید تشخیص در صورت لزوم می توان استفاده کرد .

درمان

کیست بیکر در کودکان اغلب خودبخود بهبود می یابد و نیاز به درمان ندارد . در بالغین پس از معاینه دقیق زانو در صورتی که بیمار استئوآرتریت یا آرتریت روماتوئید دارد باید اقدام به درمان آنها نمود زیرا در بسیاری موارد پس از درمان این بیماریها کیست خودبخود از بین می رود .

در مواردی که کیست علت مشخصی نداشته باشد و یا در مواردی که درمان بیماریهای زانو منجر به بهبود کیست نگردد و نیز بیمار به علت وجود کیست ناراحتی داشته باشد باید آن را با عمل جراحی خارج نمود . بعضی مؤلفین اسپیراسیون مایع داخل کیست و تزریق استات هیدروکورتیزون داخل آن را پیشنهاد می کنند .

کیست بیکر

  • در قسمت داخلی پشت زانو قرار دارد .
  • در هر سنی دیده می شود .
  • بیماران کودکانند .
  • از تومورهای نسج نرم ، تومورهای عروقی و ترومبوفلبیت باید افتراق داده شود .
  • غالباً بدون درد هستند .
  • در صورت لزوم از MRI  و اولتراسوند جهت تأیید تشخیص استفاده می شود .
  • در کودکان نیاز به درمان ندارد.
  • در بالغین اگر درمان علت زمینه ای سبب بهبود کیست نگردد و بیمار از وجود کیست احساس ناراحتی کند ، درمان جراحی برای خروج آن لازم است .

استئوکندریت جداشونده(Osteocondritis Dissecans)  

در این بیماری که نسبتاً نادر است قسمتی از غضروف مفصلی و استخوان زیر آن به طور کامل یا ناقص اغلب از کوندیل ران جدا شده و ممکن است از بستر جدا شده و به صورت جسم آزاد (Loose Body )  درون مفصل بیفتد و باعث اختلال در حرکات مفصلی گردد . این بیماری مخصوص جوانان بوده و در پسران بیش از دختران دیده می شود . مفصل زانو بیش از سایر مفاصل گرفتار می شود و سطح خارجی کوندیل داخلی استخوان بیشتر مبتلا می شود که به عقیده بعضی از مؤلفین به علت تحت فشار قرار گرفتن این قسمت به وسیله خار قدامی استخوان درشت نی یا رباط متقاطع قدامی می باشد . بعضی از مؤلفین غیر از ضربه عوامل دیگری مثل ارثی ، متابولیکی و ترومبوز شریانی را در پیدایش آن موثر می دانند . قسمت کوچکی از استخوان وغضروف از استخوان اصلی جدا شده دچار نکروز آسپتیک می گردد . در ابتدا قطعه استخوانی شکسته جدا شده در بستر خود ثابت بوده و غضروف روی آن به نظر سالم می رسد ولی در مراحل پیشرفته این قطعه ممکن است از استخوان اصلی جدا شده و به صورت (Loose Body ) در مفصل افتاده باعث اشکال در حرکات مفصل گردد .

نشانه های بالینی

علایم بیماری در ابتدا به صورت لنگیدن ، درد و محدودیت حرکات زانو می باشد . در مراحل بعدی التهاب پرده سینوویال تجمع مایع د رمفصل و آرتروفی عضله چهار سر دیده می شود . در مواردی که قطعه کنده شده از استخوان اصلی جدا شده و در مفصل افتاده باشد بیمار معمولاً از قفل شدن زانو شکایت دارد . رادیوگرافی بخوبی ضایعه را نشان می دهد . قسمت مبتلا تیره تر از استخوانهای مجاور بوده و به وسیله خط شفافی از استخوان اصل یجدا شده است ( شکل ۹ – ۱۴ ) . CT Scan  اندازه قطعه و محل دقیق آن را بخوبی نشان می دهد . در مواردی که قطعه مبتلا از استخوان اصلی جدا شده و داخل مفصل افتاده باشد  تصویر آن به صورت Loose Body  در مفصل مشخص است .MRI  در ارزیابی چسبیده بودن قطعه به بستر آن و همچنین زنده بودن قطعه کمک می کند .

درمان

درمان این بیماری بسته به عوامل چندی از جمله سن بیمار ، اندازه قطعه ، اینکه در محل تحمل وزن باشد یا نباشد ، متفاوت  است ؛ د رافرادی که غضروف رشد آنها باز است و قطعه جدا نشده باشد معمولاً با محدود کردن فعالیت بیمار ناراحتی بهبود می یابد . در صورتی که علی رغم درمان فوق علایم بیمار باقی بماند لازم است قطعه را در محل ثابت کرد .

در بالغین اگر قطعه جدا شده ، از بستر آزاد شده باشد ثابت کردن قطعه در محل خود توصیه می شود . در صورتی که قطعه در محل تحمل وزن نباشد و علایم ایجاد کند برداشتن قطعه توصیه می شود . در صورتی که قطعه کاملا ً آزاد و داخل مفصل افتاده باشد خارج کردن قطعه آزاد شده و Drilingn   محل آن توصیه می شود اعمال فوق بهتر است ب آرتروسکوپ انجام شود .

استئوکندریت جدا شونده

*نسبتاً نادر است.

*در پسران شایعتر است .   

*ممکن است به صورت Loose Body  خود را نشان دهد .

* در زانو بیشتر دیده می شود .

*به صورت پادرد و محدودیت حرکت خودنمایی می کند .

*بهترین وسیله ارزیابی آن CT Scan   است .

* درمان بستگی به سن بیمار ، اندازه و محل ضایعه ممکن است کنسرواتیو یا جراحی باشد .

قطعات آزاد داخل مفصل زانو                        (Loose Bodies)  

قطعات کوچک غضروفی – استخوانی در مفصل زانو در بیماریهای گوناگونی مثل استئوکندریت جداشونده (Osteochondritis Dissecans )  ، سینوویال کندروماتوزیس (Synovial Chondromatosis )  ، استئوآرتریت و غیره می تواند به وجود می آید . قفل شدن زانو از علایم اصلی این بیماری است . بیماری ضمن کارهای روزمره باعث گیر کردن آن قطعه در مفصل و قفل شدن زانو می گردد . بیمار پس از قفل شدن احساس درد شدید زانو کرده و قاد ربه خم و راست کردن آن نمی باشد .د رضمن ممکن است بیمار از احساس خالی کردن زانو ( Giving Way)  شکایت داشته باشد .

درمان

خارج کردن این قطعات از مفصل با آرتروسکوپ علاوخ بر درمان بیماری اصلی ضروری است .

استئوآرتریت یا آرتریت دژنراتیو زانو (Osteoarthritis or Degenerative Arthritis )  

استئوآرتریت زانو یکی از علل شایع درد زانو در سالمندان بوده که علاوه بر درد و تورم سبب اشکال در راه رفتن آنها می گردد.  اغلب با استئوآرتریت سایر مفاصل همراه بوده و بیشتر در افراد بالای ۵۰ سال دیده می شود . شیوع آن در زنان بیشتر از مردان است .

بیماری ممکن است یکطرفه یا دوطرفه بوده و معمولاً قسمت داخلی زانو بیش از قسمت خارجی آن مبتلا می گردد زیرا فشار بیشتری روی این قسمت وارد می شود.

علل مساعد کننده

-ضربه ، ضربه های مختلف زانو که سبب شکستگی ، دررفتگی ، پارگی منیسکها و رباطهای زانو می شوند در صورتی که به طور صحیح معالجه نشوند دیر یا زود استئوآرتریت ایجاد می کنند .

-فشار بیش از حد روی زانو به علت تغییر شکلهای مختلف مثل واروس و والگوس زانو

-چاقی

-آرتریتهای مختلف چرکی و غیر چرکی ، آرتریت روماتوئید و غیره که منجر به ضایعات غضروف مفصلی شوند .

-بیماریهای عصبی مثل تابس و یا افرادی که به طور مادرزادی درد را حس نمی کنند (Congenital Insensitivity to Pain)  .

-کندرومالاسی پیشرفته کشگک ، استئوکندریت جداشونده ، دررفتگی مکرر کشگک و غیر ممکن است در درازمدت سبب استئوآرتریت شوند .

-فعالیتهای ورزشی زیاد بخصوص کارهایی که روی زانو بیشتر فشار می آورد مثل کوه نوردی و فوتبال ممکن است باعث این بیماری گردد.

-عوامل ارثی

-غیر مشخص (Idiopathic) ، گاه علت مشخصی برای آن نمی توان یافت .

در کشور ما استئوآرتریت بین کشگک و استخوان ران (Patellofemoral Joint) شایع تر می باشد و علت آن وضع زندگی اجتماعی ما است زیرا اکثر افراد در موقع نشستن و غذا خوردن روی زمین به صورت دوزانو و چهارزانو می نشینند . همچنین توالتهای ایرانی طوری است که افراد با زانوی کاملاً خم روی آن می نشینند که این وضعیت فشار زیادی روی غضروف آن وارد کرده باعث تشدید استئوآرتریت می شود .

نشانه های بالینی

-درد از علایم برجسته بیماری است ؛ درد در ابتدا خفیف بوده و پس از راه رفتن طولانی برای بیمار به وجود می آید . در مراحل پیشرفته به تدریج شدت آن بیشتر می شود ، به طوری که در مراحل آخر حتی چند قدم راه رفتن برای بیمار با اشکال همراه است . درد غالباً به عضلات ساق و ران انتشار می یابد .

-در بیمارانی که استئوآرتریت بیشتر مفصل بین کشگک و استخوان ران را مبتلا کرده است درد بیشتر در موقع بلند شدن پس از مدت طولانی نشستن ، بلند شدن از روی توالت ایرانی و یا بالا و پایین رفتن از پله ها به وجود می آید .در حالی که در استئوآرتریت بین استخوان ران و درشت نی درد و حساسیت بیشتر در کنار داخلی یا خارجی زانو وجود دارد .

-محدودیت حرکات مفصلی و خشک بودن آن ؛ (Stiffness)  و گاه بیمار اظهار می دارد که حرکات زانوها با صداهایی همراه است .

-تجمع مایع در مفصل و ضخیم شدن پرده سینوویال

-تغییر شکل زانو ، در مواردی که استئوآرتریت در یک طرف زانو شدیدتر از قسمت دیگر باشد تغییر شکل زانو با استئوآرتریت همراه است . مثلاً در بیمارانی که استئوآرتریت قسمت داخلی زانو شدیدتر باشد معمولاً تغییر شکل زانوها به صورت پرانتزی شدن آن (Genu Varum)  خودنمایی می کند .

نشانه های رادیولوژیک

کم شدن فاصله بین مفصلی و اسکلروزه شده استخوانها ، تشکیل استئوفیت در کناره های مفصل از علایم بارز استئوآرتریت مفصل زانو است ( شکل شکل ۱۰-۱۴ ) .

درمان

۱-درمان غیر جراحی : ضمن صحبت کردن با بیمار باید او را از کارهایی که فشار زیاد روی زانو آورده و باعث تشدید بیماری می گردد، منع کرد . اگر بیمار چاق است ککم کردن وزن ضروری است . به بیمار باید توصیه شود از دو زانو و چهارزانو نشستن خودداری کند و از توالت فرنگی استفاده نماید . از بالا و پایین رفتن پله های زیاد خودداری کند و در صورت لزوم یک پله یک پله بالا و پایین برود ، سرما باعث تشدید درد و ناراحتی بیمار شده و گرما باعث تسکین آن می گردد .تجویز داروهای ضد التهابی غیر استروئیدی باعث کاهش تورم مفصلی و تسکین درد می گردد . در مواردی که درمانهای فوق مؤثر نباشد از تزریقات داخل مفصلی استات هیدروکورتیزون که باعث کاهش تورم داخل مفصل و درد بیمار می گردد استفاده می شود . این تزریقات نباید به طور مکرر تکرار شود .

فیزیوتراپی شامل تقویت عضلات چهار سر با ورزشهای ایزومتریک و همچنین Stretching عضلات همسترینگ ، گرمای موضعی مثل گذاشتن Hot Pack و اولتراسوند روی زانو کمک مؤثر به بیمار می نماید .

وسایل کمک کننده به پایداری زانو و محدود کردن حرکات آنها با استفاده از زانوبند های مناسب سبب پایداری زانو و تسکین درد می گردد (شکل ۱۱-۱۴ الف ) .

۲-درمانهای جراحی : در صورت وجود تغییر شکل زانو یا کم شدن فاصله مفصلی در یکطرف باید با استئوتومی آن را اصلاح کرد .استئوتومی علاوه بر اصلاح تغییر شکل سبب تسکین درد بیمار شده و حرکات آن را بهتر می کند .در مواردی که بیماری خیلی پیشرفته باشد تعویض مفصل زانو اجباری و کمک شایان توجهی به بیمار می کند . (شکل ۱۱- ۱۴ ب ). برداشتن کشگک (Patellectomy) عمل انتخابی در استئوآرتریت پیشرفته مفصل بین کشگک و استخوان ران راست (Patellofemoral Joint) .

استئوآرتریت

*یکی از علل شایع درد زانو است .

*اغلب در افراد بالای ۵۰ سال دیده می شود .

*علل مساعد کننده ممکن است ضربه و تغییر شکل زانو ، چاقی ، فعالیتهای ورزشی ، عفونت یا ایدیوپاتیک باشد .

*درمان در مراحل اولیه غیر جراحی است .

*در مراحلی که فقط یک قسمت زانو درگیر است ، استئوتومی برای اصلاح تغییر شکل زانو می تواند کمک شایانی به بیمار بکند .

*در مراحل پیشرفته و درگیری تمام قسمتهای زانو ، تعویض مفصل زانو نیاز است .

آرتریت روماتوئید مفصل زانو                       (Rheumatoid Arthritis )  

گرچه مفصل زانو ممکن است به تنهایی دچار آرتریت روماتوئید شود ولی غالباً ابتلای چند مفصل باا هم وجود دارد .

نشانه های بالینی

در مراحل حاد و اولیه زانو متورم و گرم می باشد و حرکات آن محدود و دردناک است و مایع در مفصل وجود دارد . در مراحل بعدی آرتروفی عضله چهار سر و هیپروتروفی پرده سینوویال مشهود است . در مراحل پیشرفته تغییر شکل زانو به صورت خم ماندن زانو (Flexion Deformity)  و زاویه دار شدن زانو به داخل یا خارج (Valgus or Varus Deformity) دیده می شود . علایم آزمایشگاهی و رادیولوژی در قسمت آرتریت روماتوئید گفته شده است . (شکل ۱۲ – ۱۴ )

درمان

در مرحله حاد بیماری بی حرکتی مفصل با گذاشتن آتل ، درمانهای طبی و فیزیوتراپی لازم می باشد . در مراحل بعدی که بیمار دچار هیپرتروفی پرده سینوویال شده که با درمانهای طبی بهبود نمی یابد ، قبل از انهدام غضروف باید اقدام به سینوکتومی کرد . در مراحل پیشرفته که با تغییر شکل مفصل و یا انهدام غضروف مفصلی همراه است ، تعویض مفصل زانو عمل انتخابی است .

آرتریت روماتوئید

*علاوه بر مفصل زانو سایر مفاصل نیز گرفتارند .

*در مرحله حاد درد شدید و تورم و گرمی و محدودیت حرکات وجود دارد .

*در مراحل پیشرفته تغییر شکل زانو ایجاد می کند .

*درمان در مرحله حاد غیر جراحی و در مراحل پیشرفته تعویض مفصل زانوست .

 سل زانو

 زانو بعد از ستون فقرات و مفصل ران شایعترین محل برای ابتلا به سل استخوان و مفصل است و مانند سایر ضایعات سلی استخوان و مفصل ، ثانوی است و متعاقب سل احشاء به وجود می آید . ابتدا پرده سینوویال زانو را مبتلا می سازد و باعث هیپرتروفی آن می شود و در مراحل یشرفته سبب انهدام غضروف مفصلی و ضایعات استخوانی می شود .

نشانه های بالینی

بیماری ابتدا به صورت درد خفیف زانو و لنگیدن بروز می کند . د رمراحل پیشرفته زانو متورم و گرم است و در درون مفصل مایع انباشته می شود . سفتی ، محدودیت دامنه حرکات زانو ، اسپاسم عضلات خم کننده و دردهای شبانه از علایم برجسته بیماری هستند .

نشانه های رادیولوژیک

در مراحل اولیه که فقط پرده سینوویال مبتلاست و غضروف در استخوان سالم است استئوپروز منتشر استخوانها و تورم بافت نرم اطراف مفصل مشهود است . در مراحل پیشرفته با از بین رفتن غضروف فاصله مفصلی کم می شود و به تدریج علایم استخوانی بروز می کند (شکل ۱۳ – ۱۴ ) . درگیری استخوانهای دو طرف مفصل در روبروی یکدیگر (Kissing Lesion) از مشخصات سل مفصلی می باشد .

تشخیص افتراقی

علایم بالینی در رادیوگرافی این بیماران شبیه آرتریت روماتوئید می باشد و تنها وجه متمایز آنها اینکه در آرتریت روماتوئید چندین مفصل مبتلاست در حالی که در سل اکثراً یک مفصل مبتلاست در حالی که در سل اکثراً یک مفصل مبتلاست . علایم آزمایشگاهی به تشخیص کمک می کند .

درمان

با توجه به اینکه سل زانو در ابتدا پرده سینوویال و در مراحل پیشرفته غضروف مفصلی را مبتلا می کند اگر بیماری قبل از انهدام غضروف مفصلی درمان شود نتایج حاصله عالی است . بعضی متخصصین سینوکتومی زانو را با درمان فوق پیشنهاد می کنند .

حین درمان فیزیوتراپی جهت تقویت عضلات اطراف زانو و حفظ و یا اعاده دامنه حرکات باید انجام شود .

در موارد پیشرفته که بیماری با انهدام غضروف مفصلی همراه است تعویض یا خشک کردن مفصل بهترین روش برای تسکین درد است .

سل زانو

 زانو بعد از ستون فقرات و مفصل ران شایعترین محل برای ابتلا به سل استخوان و مفصل است و مانند سایر ضایعات سلی استخوان و مفصل ، ثانوی است و متعاقب سل احشاء به وجود می آید . ابتدا پرده سینوویال زانو را مبتلا می سازد و باعث هیپرتروفی آن می شود و در مراحل یشرفته سبب انهدام غضروف مفصلی و ضایعات استخوانی می شود .

  • سل زانو بعد از ستون فقرات و مفصل ران از شایع ترین محل ابتلا می باشد
  • ثانوی به سل احشایی است .
  • علایم به صورت درد و تورم و گرمی و محدودیت حرکات زانوست .
  • بر خلاف آرتریت روماتوئید اغلب یک مفصل را گرفتار می کند .
  • درمان در مراحل اولیه کنسرواتیو و در مراحل پیشرفته خشک کردن یا تعویض مفصل زانوست .

نشانه های بالینی

بیماری ابتدا به صورت درد خفیف زانو و لنگیدن بروز می کند . د رمراحل پیشرفته زانو متورم و گرم است و در درون مفصل مایع انباشته می شود . سفتی ، محدودیت دامنه حرکات زانو ، اسپاسم عضلات خم کننده و دردهای شبانه از علایم برجسته بیماری هستند .

نشانه های رادیولوژیک

در مراحل اولیه که فقط پرده سینوویال مبتلاست و غضروف در استخوان سالم است استئوپروز منتشر استخوانها و تورم بافت نرم اطراف مفصل مشهود است . در مراحل پیشرفته با از بین رفتن غضروف فاصله مفصلی کم می شود و به تدریج علایم استخوانی بروز می کند. درگیری استخوانهای دو طرف مفصل در روبروی یکدیگر (Kissing Lesion) از مشخصات سل مفصلی می باشد .

تشخیص افتراقی

علایم بالینی در رادیوگرافی این بیماران شبیه آرتریت روماتوئید می باشد و تنها وجه متمایز آنها اینکه در آرتریت روماتوئید چندین مفصل مبتلاست در حالی که در سل اکثراً یک مفصل مبتلاست در حالی که در سل اکثراً یک مفصل مبتلاست . علایم آزمایشگاهی به تشخیص کمک می کند .

درمان

با توجه به اینکه سل زانو در ابتدا پرده سینوویال و در مراحل پیشرفته غضروف مفصلی را مبتلا می کند اگر بیماری قبل از انهدام غضروف مفصلی درمان شود نتایج حاصله عالی است . بعضی متخصصین سینوکتومی زانو را با درمان فوق پیشنهاد می کنند .

حین درمان فیزیوتراپی جهت تقویت عضلات اطراف زانو و حفظ و یا اعاده دامنه حرکات باید انجام شود .

در موارد پیشرفته که بیماری با انهدام غضروف مفصلی همراه است تعویض یا خشک کردن مفصل بهترین روش برای تسکین درد است .

اشتراک در تلگرام