تعویض مفصل زانو در بیماران دیابتی یکی از مهمترین انواع جراحی های ارتوپدی بوده که نیازمند بررسی های دقیق و مراقبت های خاص می باشد. بیماران مبتلا به دیابت به دلیل مشکلاتی مانند تاخیر در ترمیم زخم، افزایش خطر عفونت و نوسانات قند خون ممکن است در روند بهبودی با مشکلات بیشتری مواجه شوند. اما آیا دیابت مانعی برای انجام جراحی تعویض مفصل زانو است؟ در این مقاله قصد داریم به بررسی کامل ارتباط بین دیابت و جراحی تعویض مفصل زانو، مراقبت های حین و بعد از جراحی، مزایا و معایب جراحی بپردازیم پس با ما همراه باشید.
جراحی تعویض مفصل زانو در افراد دیابتی
جراحی تعویض مفصل زانو با استفاده از پروتزهای فلزی و پلی اتیلنی انجام می شود. این عمل برای افرادی انجام می شود که آرتروز پیشرفته یا ضایعات مفصلی شدیدی دارند و کنترل درد با روشهای غیرجراحی برای آنها امکان پذیر نیست. در افراد دیابتی به خاطر اختلال در جریان خون و التهاب مزمن، احتمال بروز مشکلات بعد از عمل بیشتر است. بنابراین انتخاب جراح ماهر و تیم مراقبت تخصصی از اهمیت بالایی برخوردار است.
تاثیر دیابت بر تعویض مفصل زانو
دیابت با چند مکانیسم روی روند درمان بیماران دیابتی تاثیر می گذارد. برخی از مهمترین آنها به شرح زیر است:
- افزایش ریسک تشکیل هماتوم یا ترومبوز وریدی
- اختلال در جریان خون موضعی به خصوص در بیماران با نوروپاتی دیابتی
- افزایش احتمال عفونت های محل عمل و عمقی به خاطر اختلال سیستم ایمنی
- کنترل ضعیف قند خون باعث کاهش تکثیر سلولی و کندی ترمیم زخم می شود.
مزایای تعویض مفصل زانو در بیماران دیابتی
با وجود چالش های مربوط به دیابت، مزایای جراحی تعویض مفصل زانو در افراد دیابتی به شرح زیر است:
- افزایش کیفیت زندگی و استقلال حرکتی
- کاهش چشمگیر درد مزمن ناشی از آرتروز پیشرفته
- کاهش مصرف مسکن های قوی و عوارض جانبی آنها
- بهبود دامنه حرکتی و توانایی انجام فعالیت های روزمره
- توانایی بازگشت به فعالیتهای شغلی و تفریحی با درد کمتر
نکته: برای دستیابی به نتیجه مطلوب و کاهش ریسک عوارض، توصیه می شود قبل از جراحی کنترل دقیق قند خون و وضعیت عمومی بدن را انجام دهید و در صورت لزوم برای معاینه و مشاوره به بهترین متخصص ارتوپد تهران مراجعه کنید.
عوارض جراحی تعویض مفصل زانو در افراد دیابتی
اگرچه فواید جراحی تعویض مفصل زانو برای بیماران دیابتی بسیار زیاد است ولی بروز برخی عوارض دور از انتظار نیست. به طور کلی عوارض جراحی تعویض مفصل زانو به شرح زیر است:
- کندی ترمیم زخم
- تشکیل ترومبوز وریدی عمقی
- لَق خوردگی یا شل شدن پروتز
- عفونت محل جراحی و عمق مفصل
نحوه انجام عمل تعویض مفصل زانو در افراد دیابتی
جراحی تعویض مفصل زانو در افراد دیابتی با حساسیت و دقت بیشتری نسبت به سایر بیماران انجام می شود زیرا کنترل قند خون و جلوگیری از عفونت از اهمیت بسیار زیادی برخوردار است. در این عمل، ابتدا برشی در قسمت جلویی زانو ایجاد می شود و عضلات و لیگامان ها به آرامی جدا می شوند تا دسترسی به مفصل فراهم شود.
سپس بخش های آسیب دیده استخوان ران و ساق تراشیده می شود و برای جایگذاری پروتز جدید آماده می شوند. در ادامه قطعات فلزی و پلی اتیلنی انتخاب و با استفاده از سیمان استخوانی در محل مناسب فیکس می شوند.
پزشکان بعد از نصب پروتز، پایداری و دامنه حرکتی مفصل را بررسی می کنند و در صورت رضایت بخش بودن، بافت های نرم و پوست را مجددا بخیه می زنند. در برخی موارد برای جلوگیری از تجمع مایعات، درن هم در محل جراحی قرار می گیرد. این جراحی تحت شرایط کاملا استریل و بیهوشی عمومی یا اسپاینال انجام می شود و معمولا بین یک تا دو ساعت انجام می شود. در بیماران دیابتی قبل و بعد از جراحی، کنترل دقیق سطح قند خون و استفاده از آنتی بیوتیک برای پیشگیری از عفونت اهمیت زیادی دارد.
بیشتر بخوانید: نحوه خوابیدن بعد از تعویض مفصل زانو
اقدامات قبل از جراحی تعویض مفصل زانو در بیماران دیابتی
قبل از جراحی تعویض مفصل زانو در بیماران دیابتی، مراحل ذکر شده در زیر از اهمیت بالایی برخوردار است:
- انجام آزمایش های خون، اکوکاردیوگرافی و نوار قلب
- آمادگی روانی بیمار با مشاوره در مورد دوره نقاهت و توانبخشی
- بررسی وضعیت قلبی عروقی و ریه ها برای کاهش ریسک بیهوشی
- کنترل سطح قند خون با همکاری پزشک غدد و تنظیم داروهای دیابت
- قطع یا تنظیم بعضی داروها مثل رقیق کننده های خون طبق تجویز جراح
- مشورت برای بررسی نیاز به فیزیوتراپی قبل از عمل جهت تقویت عضلات اطراف زانو
اقدامات بعد از جراحی تعویض مفصل زانو در بیماران دیابتی
مراقبت های بعد از جراحی تعویض مفصل زانو در بیماران دیابتی به شرح زیر است:
- کنترل دقیق قند خون و اصلاح رژیم دارویی دیابت
- مدیریت درد با داروها و مسکن های مناسب تحت نظر پزشک
- استفاده از جوراب های ضد ترومبوز و در صورت نیاز داروهای ضدانعقاد
- فیزیوتراپی تدریجی از روز اول بعد از عمل برای بازگرداندن دامنه حرکتی
- پایش علائم عفونت مثل تب، قرمزی، ترشح زخم و مراجعه سریع به پزشک
- پیگیری ماهانه با جراح برای بررسی وضعیت مفصل و تنظیم برنامه توانبخشی
بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از جراحی تعویض مفصل زانو
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، جراحی تعویض مفصل زانو در بیماران دیابتی هر چند پیچیدگی های خاص خود را دارد اما با کنترل مناسب دیابت و مراقبت های تخصصی منجر به بهبود کیفیت زندگی می شود. کنترل مناسب قند خون، رعایت توصیه های پزشکی، تغذیه مناسب و پیگیری مراقبت های توانبخشی از عوامل کلیدی در بهبود روند درمان و کاهش عوارض هستند. در واقع، دیابت به تنهایی مانعی برای انجام این جراحی نیست بلکه نیازمند برنامه ریزی دقیق و هماهنگی بین بیمار، پزشک ارتوپد، و متخصص دیابت است.
