استحمام بعد از جراحی شانه یکی از دغدغه های مهم بیماران در دوران بهبودی بوده که به ظاهر ساده اما در عمل نیازمند توجه و دقت ویژه ای است. این نوع جراحی شامل تثبیت مفصل شانه، ترمیم تاندون ها یا خارج کردن بافت های آسیب دیده است؛ بنابراین پس از عمل، مراقبت از ناحیه جراحی شده اهمیت زیادی دارد. اما سوال اصلی اینجاست: چه زمانی و چگونه میتوان با خیال راحت دوش گرفت یا بدن را شست و شو داد بدون آنکه آسیبی به زخم وارد شود یا روند بهبودی به خطر بیفتد؟ در این مقاله قصد داریم به تمام نکات مربوط به استحمام بعد از جراحی شانه اعم از زمان مناسب برای شروع دوش گرفتن، نحوه محافظت از پانسمان و بخیه ها، استفاده از وسایل کمکی، مراقبت از زخم هنگام شست و شو بپردازیم پس با ما همراه باشید.
زمان مناسب برای حمام کردن بعد از جراحی شانه
یکی از سوالات پرتکرار و مهم بیماران این بوده که چه زمانی میتوانند حمام کنند بدون اینکه به محل جراحی آسیبی وارد شود. در واقع، استحمام زودهنگام خطراتی مانند عفونت، باز شدن بخیه ها یا تحریک زخم را به همراه داشته است. به همین دلیل، زمان مناسب برای حمام کردن باید با دقت و طبق نظر پزشک تعیین شود.
در بیشتر موارد، پزشکان توصیه می کنند که تا 48 الی 72 ساعت اول پس از جراحی، ناحیه جراحی کاملا خشک و تمیز نگه داشته شود و از حمام کردن خودداری شود. البته این مدت زمان به نوع عمل، وضعیت زخم، نوع پانسمان، وجود درن و همچنین نظر پزشک بستگی دارد.
برای مثال:
- در آرتروسکوپی شانه که با برش های کوچک تری انجام می شود، معمولا بعد از 2 تا 5 روز میتوان با احتیاط و رعایت نکات ایمنی حمام کرد.
- در جراحی باز شانه یا تعویض مفصل، زمان حمام کردن معمولا به 5 تا 10 روز پس از عمل موکول می شود.
- نکته بسیار مهم این است که در هیچ یک از این موارد، نباید زخم در معرض مستقیم آب، بخار یا دوش گرم قرار بگیرد، مگر آنکه پوشش ضدآب مخصوصی برای پانسمان استفاده شده باشد و این کار باید با تایید پزشک انجام شود.
نکته: در نهایت زمان دقیق و بی خطر برای شروع حمام به شرایط خاص هر بیمار بستگی دارد و تنها پزشک جراح شماست که میتواند بهترین زمان را برای دوش گرفتن تعیین کند. بنابراین قبل از هرگونه اقدام به حمام با بهترین متخصص ارتوپد تهران معالج خود مشورت نمایید.
اقدامات قبل از حمام بعد از جراحی شانه
حمام کردن بعد از جراحی شانه، به خصوص در روزها و هفته های ابتدایی، نیازمند دقت و آمادگی قبلی است. اگر بدون رعایت اصول وارد حمام شوید، احتمال آسیب به محل جراحی، خیس شدن پانسمان یا حتی زمین خوردن وجود دارد. به همین دلیل قبل از استحمام باید چند مرحله ساده اما مهم را انجام دهید.
- در روزهای اولیه پس از عمل، بهتر است یک فرد قابل اعتماد هنگام حمام در کنار شما باشد.
- برای جلوگیری از افتادن یا خستگی یک صندلی پلاستیکی تمیز و ضد لغزش در حمام قرار دهید.
- حوله نرم، صابون یا شامپوی ملایم، لباس راحت، پانسمان تمیز و چسب مناسب را در دسترس قرار دهید.
- قبل از شروع اولین حمام، حتما نظر پزشک خود را در مورد زمان مناسب حمام و وضعیت زخم جویا شوید.
- محل بخیه ها را با پوشش ضد آب کاملا بپوشانید. این پوشش باید چسبندگی کافی داشته باشد و مانع از نفوذ آب به زخم شود.
- در صورت دسترسی نداشتن به کاورهای پزشکی، میتوانید از نایلون ضخیم و چسب پهن استفاده کنید تا محل زخم را به خوبی بپوشانید.
ابزارهای کاربردی برای یک حمام بعد از عمل شانه
پس از جراحی شانه، حمام کردن ممکن است به یک چالش جدی تبدیل شود زیرا هم باید از خیس شدن زخم جلوگیری کنید و هم مراقب حرکات خود باشید. استفاده از ابزارهای مناسب، این روند را بسیار ساده تر و ایمن تر می کند. لیست ابزارهای ضروری برای حمام بعد از جراحی شانه به شرح زیر است:
- شامپو خشک
- لیف نرم و دسته بلند
- حوله جاذب و لطیف
- صندلی حمام ضد لغزش
- دوش دستی با شیلنگ بلند
- نایلون ضخیم و چسب نواری
- کاور ضد آب مخصوص زخم
نکات ایمنی برای حمام کردن بعد از جراحی شانه
حمام کردن بعد از جراحی شانه، یک کار روزمره ساده به نظر می رسد اما اگر بدون رعایت نکات ایمنی انجام شود، ممکن است روند بهبودی را با اختلال مواجه کند. در این دوران حساس، مراقبت از زخم و جلوگیری از خیس شدن محل جراحی اهمیت زیادی دارد. در ادامه مجموعه ای از مهمترین توصیه ها برای یک حمام ایمن و بدون دردسر ذکر می نماییم:
- حین استحمام از بالا آوردن بازوی جراحی شده یا چرخاندن آن پرهیز کنید.
- به هیچ وجه روی زخم را لیف نکشید یا مالش ندهید و فقط بدن را به آرامی بشویید.
- قبل از ورود به حمام، محل جراحی را با کاور ضدآب یا کیسه پلاستیکی مناسب بپوشانید.
- مدت زمان حمام را کمتر از 10 دقیقه نگه دارید تا بخار و رطوبت زیاد به زخم آسیب نزند.
- برای جلوگیری از تحریک زخم و بخیه از آب با دمای ملایم و بدون فشار مستقیم استفاده کنید.
- برای شست و شو از شوینده های ضدحساسیت استفاده نمایید تا پوست اطراف زخم تحریک نشود.
- نشستن روی صندلی مخصوص یا چهارپایه در حمام، تعادل شما را حفظ کرده و از افتادن جلوگیری می کند.
کارهایی که در حمام نباید انجام دهید!
- نشستن در وان یا تشت
- استفاده از آب داغ یا حمام بخار
- خیس کردن مستقیم پانسمان یا زخم
- بالا بردن بازو بالاتر از سطح شانه
- شست و شو با صابون های معطر و قوی
- برداشتن پوشش ضد آب در حین دوش گرفتن
- وارد کردن فشار یا ماساژ دادن ناحیه جراحی شده
حمام کردن بعد از عمل جراحی شانه
روشهای صحیح حمام کردن پس از جراحی شانه
بهتر است بدانید هدف از رعایت روشهای خاص هنگام استحمام، محافظت از زخم، جلوگیری از خیس شدن پانسمان و حفظ تعادل بدن است. در ادامه مراحل گام به گام و روشهای ایمن برای حمام کردن پس از عمل شانه را بررسی می نماییم:
مرحله اول: آماده سازی قبل از حمام
- بررسی دمای آب: از قبل دمای آب را تنظیم کنید تا ولرم باشد و از تماس با آب داغ یا بخار زیاد جلوگیری شود.
- پوشاندن زخم با کاور ضدآب: از محافظ های مخصوص یا پلاستیک چسب دار برای جلوگیری از خیس شدن زخم استفاده کنید.
- قرار دادن وسایل مورد نیاز در دسترس: شامپو، حوله، صابون، لیف و سایر وسایل را از قبل آماده کنید تا نیازی به جابجایی در حمام نباشد.
مرحله دوم: انتخاب روش مناسب حمام
- دوش گرفتن ایستاده (در صورت مجاز بودن توسط پزشک):
- دست جراحی شده را آویزان و بدون حرکت نگه دارید.
- از دوش دستی با فشار کم استفاده کنید و آب را به صورت غیرمستقیم روی بدن بگیرید.
- محل جراحی را با کاور ضدآب بپوشانید.
- مدت زمان حمام را کمتر از 5 تا 7 دقیقه نگه دارید.
- حمام نشسته (برای حفظ تعادل بهتر):
- از صندلی حمام یا چهارپایه محکم استفاده کنید.
- پاها را روی زمین قرار دهید تا تعادل حفظ شود.
- شانه جراحی شده را ثابت نگه دارید و از حرکات ناگهانی خودداری کنید.
- شست و شوی بدن بدون دوش گرفتن:
- در روزهای ابتدایی که حمام ممنوع بوده میتوان از دستمال مرطوب یا حوله نرم برای تمیز کردن بدن استفاده کرد.
بیشتر بخوانید: توصیه های مهم بعد از عمل جراحی شانه
مرحله سوم: شست و شوی مو
- از شامپوهای بدون نیاز به مالش یا شامپو خشک استفاده کنید.
- اگر نمیتوانید بازوی عمل شده را بالا بیاورید از همراه بخواهید موهایتان را با دوش دستی بشوید.
مرحله چهارم: مراقبت های بعد از حمام
- زخم را دوباره با پانسمان تمیز و خشک بپوشانید.
- در صورت تجویز پزشک، از پماد یا کرم مناسب روی زخم استفاده کنید.
- محل زخم را با حوله تمیز و نرم به آرامی خشک کنید و از مالش دادن بپرهیزید.
مراقبت های ضروری پس از حمام برای حفظ سلامت محل جراحی
- از لباس های گشاد، نخی و جلو باز استفاده کنید تا فشار به شانه وارد نشود.
- اگر پانسمان حتی کمی خیس یا مرطوب شده، آن را با یک پانسمان تمیز و خشک تعویض کنید.
- داروهای آنتی بیوتیک یا ضد التهاب را طبق دستور پزشک مصرف کنید تا از عفونت یا التهاب جلوگیری شود.
- حمام ممکن است انرژی شما را کاهش دهد؛ پس بعد از آن کمی استراحت کنید تا بدن فرصت بازسازی داشته باشد.
- پس از حمام، بدن هنوز گرم است و عضلات شل تر هستند؛ در این زمان از حرکت دادن زیاد یا ناگهانی شانه پرهیز کنید.
- ناحیه عمل را از نظر قرمزی، تورم، ترشح یا خارش بررسی کنید. اگر هرگونه علائم غیرعادی مشاهده کردید با پزشک خود تماس بگیرید.
- در صورت عدم دسترسی به حوله مناسب یا برای خشک کردن بهتر ناحیه، میتوانید از سشوار با حرارت کم و از فاصله مناسب استفاده کنید.
- بلافاصله پس از حمام، اطمینان حاصل کنید که پوست اطراف زخم و پانسمان کاملا خشک باشد؛ برای این کار از حوله نرم و تمیز استفاده کنید و از مالیدن شدید خودداری نمایید.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، حمام کردن بعد از جراحی شانه، اگرچه ممکن است چالش برانگیز به نظر برسد اما با رعایت اصول و نکات ایمنی به راحتی قابل انجام است. حفظ خشک بودن محل جراحی، استفاده از پوشش های ضدآب مناسب، بهره گیری از ابزارهای کمکی و توجه به دستورات پزشک، کلید داشتن یک استحمام ایمن و بدون عارضه است. همچنین مراقبت های بعد از حمام و توجه به وضعیت زخم به تسریع روند بهبودی و پیشگیری از عفونت کمک می کند.
