خالی کردن زانو یکی از مشکلات رایجی بوده که بسیاری از افراد به ویژه ورزشکاران و سالمندان آن را تجربه می کنند. در این حالت، زانو ناگهان توانایی تحمل وزن بدن را از دست می دهد و فرد احساس می کند که تعادلش را از دست داده یا حتی زمین بخورد. اما چه عواملی باعث بروز این مشکل می شوند؟ آیا ضعف عضلانی نقش دارد یا آسیب های زانو دلیل اصلی آن هستند؟ برای درک بهتر این موضوع، در این مقاله به بررسی علل مختلف خالی کردن زانو، روشهای تشخیص و پیشگیری آن می پردازیم.
خالی کردن زانو چیست؟
خالی کردن زانو یکی از مشکلات شایع و آزاردهنده ای بوده که در هر سنی تجربه می شود. زمانی این عارضه رخ می دهد که مفصل زانو ناگهان احساس ناپایداری کرده و توانایی تحمل وزن بدن را از دست می دهد. در چنین حالتی ممکن است احساس کنید که زانوهایتان قدرت لازم برای حمایت از بدن را ندارد و معمولا این اتفاق در هنگام راه رفتن، دویدن یا حتی ایستادن رخ می دهد. لازم به ذکر است اگر خالی کردن زانو به موقع شناسایی و درمان نشود منجر به آسیب های جدی تری می گردد که حرکت و فعالیت های روزمره شما را تحت تاثیر قرار می دهد.
علائم خالی کردن زانو
بهتر است بدانید زمانی این عارضه رخ می دهد که زانو به طور غیر منتظره ای از پایداری خود خارج شده و فرد احساس می کند که دیگر نمی تواند به طور طبیعی روی آن تکیه کند یا از آن حمایت بگیرد. به طور کلی علائم خالی کردن زانو به طور ناگهانی و بدون هشدار ظاهر می شوند که عبارتند از:
- درد
- ورم و التهاب
- لغزش یا خم شدن ناگهانی زانو
- احساس ضعف و ناپایداری در زانو
- دشواری در حرکت کردن یا راه رفتن
- ایجاد صداهای تق تق یا جرقه در زانو
توجه: معمولا علائم ذکر شده در بالا به طور همزمان و در حین فعالیت های روزمره ظاهر می شوند و برای شما عزیزان مشکلات زیادی ایجاد می کند. از این رو، شناسایی دقیق علت بروز این عارضه و درمان به موقع آن برای جلوگیری از آسیب های جدی تر ضروری است. بنابراین توصیه می شود در صورت مشاهده این علائم به بهترین متخصص ارتوپد تهران مراجعه نمایید.
علت بروز خالی کردن زانو
خالی کردن زانو یک مشکل شایع بوده که بنا به دلایل مختلفی به وجود می آید. برخی از دلایل عمده بروز خالی کردن زانو به شرح زیر است:
- آسیب به رباط ها: آسیب یا پارگی رباط های زانو به ویژه رباط صلیبی قدامی (ACL) منجر به ناپایداری مفصل زانو و احساس خالی شدن آن می شود.
- آرتروز زانو: آرتروز باعث ساییدگی غضروف های مفصل می شود و در نهایت منجر به تخریب بافت های زانو و کاهش پایداری مفصل می گردد.
- ناپایداری کشکک زانو: در برخی افراد، کشکک زانو از جای خود خارج شده و باعث بروز ناپایداری و خالی شدن زانو می گردد.
- پارگی مینیسک: پارگی مینیسک زانو یکی از اجزای مهم ضربه گیر در زانو بوده که سبب قفل شدن یا خالی شدن ناگهانی زانو می شود.
- ضعف عضلات اطراف زانو: ضعف عضلات چهارسر ران و سایر عضلات پشتیبان زانو ناپایداری ایجاد کرده و در نهایت منجر به بروز این عارضه می شود.
- ساییدگی غضروف ها: ساییدگی غضروف ها به ویژه در اثر آرتروز یا پوکی استخوان سبب تخریب مفصل و بروز ناپایداری در زانو می شود.
- کشیدگی و پیچ خوردگی زانو: کشیدگی رباط ها یا پیچ خوردگی زانو به علت حرکات ناگهانی یا فشارهای غیرمنتظره، باعث ایجاد این مشکل می گردد.
- فرسایش و انحطاط بافت ها: افزایش سن یا فشار بیش از حد به مفصل سبب فرسایش بافت ها و زمینه ساز بروز این مشکل می شود.
- ناهنجاری های مادرزادی: برخی افراد با ناهنجاری های ساختاری در زانو به دنیا می آیند که باعث ناپایداری و خالی شدن زانو در طول زندگی می گردد.
بیشتر بخوانید: عفونت زانو چیست؟
انواع خالی کردن زانو
بهتر است بدانید این بیماری به اشکال مختلفی بروز می کند و هر نوع از آن دلایل و علائم خاص خود را دارد. به طور کلی، دو نوع عمده از خالی کردن زانو وجود دارد که به شرح زیر است:
ناپایداری اولیه زانو
این نوع از خالی کردن زانو زمانی اتفاق می افتد که مفصل زانو به طور کامل از محل اصلی خود خارج می شود. معمولا این عارضه به دلیل آسیب به یکی از رباط ها مانند رباط صلیبی قدامی یا رباط جانبی ایجاد می شود. در این حالت، زانو به طور ناگهانی از حالت طبیعی خود خارج می شود که در ابتدا با درد شدید همراه نبوده اما به طور معمول بعد از مدتی درد و تورم بروز می کند.
در موارد شدیدتر، خونریزی داخلی در ناحیه زانو نیز رخ می دهد و مفصل دچار آسیب های جدی تری می شود. اگر این نوع خالی کردن زانو به صورت مکرر رخ دهد باعث تخریب مفصل و ایجاد آرتریت می شود.
ناپایداری ثانویه زانو
زمانی ناپایداری ثانویه رخ می دهد که به دلیل آسیب یا ضعف در ساختارهای داخلی زانو مانند پارگی منیسک، آرتریت یا سینوویت، عضلات اطراف زانو به ویژه عضله چهار سر ران به طور غیرارادی شل می شوند. این شل شدن عضلات باعث می شود که زانو قادر به حفظ تعادل و ثبات خود نباشد و فرد احساس کند که زانو خالی کرده است. اگر علت اصلی این عارضه مانند آسیب منیسک یا التهاب مفصل برطرف شود، این نوع خالی کردن زانو بهبود می یابد.
بیشتر بخوانید: بهترین سن برای جراحی تعویض مفصل زانو
روشهای تشخیص خالی کردن زانو
بهتر است بدانید هدف از این فرآیند، شناسایی علت اصلی بروز این مشکل و ارائه درمان مناسب است. پزشک ابتدا با بررسی علائم، اطلاعات لازم را جمع آوری می کند و سپس با استفاده از ابزارهای تشخیصی به تشخیص قطعی می پردازد. روشهای متداول تشخیص خالی کردن زانو عبارتند از:
- معاینه فیزیکی
- رادیوگرافی
- آزمایش خون
- سی تی اسکن
- ام آر آی (MRI)
بیشتر بخوانید: هزینه جراحی مینیسک زانو
روشهای درمان خالی کردن زانو
لازم به ذکر است تشخیص به موقع و آغاز درمان در زمان مناسب نقش بسزایی در موفقیت فرایند درمان دارد. روش های درمانی مختلفی برای بهبود وضعیت خالی کردن زانو وجود دارد که هر کدام بستگی به علت اصلی این مشکل دارند. از جمله درمان های رایج برای این مشکل به شرح زیر است:
- فیزیوتراپی
- لیزر درمانی
- دارو درمانی
- اوزون درمانی
- شاک ویو تراپی
- جراحی تثبیت مفصل
- استفاده از بریس زانو
- انجام تمرینات تقویتی
- استفاده از کمپرس یخ
- جراحی تعویض مفصل زانو
- جراحی ترمیم یا برداشتن منیسک
- جراحی بازسازی یا ترمیم رباط صلیبی
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، خالی کردن زانو یک مشکل جدی بوده که علل متعددی منجر به این عارضه می شوند. درمان این عارضه با توجه به علت بروز مشکل از روشهای غیر جراحی تا جراحی های پیچیده متغیر می باشد. اقدام به موقع برای تشخیص و درمان نه تنها به بهبود وضعیت شما عزیزان کمک می کند بلکه از بروز مشکلات و آسیب های شدیدتر در آینده نیز جلوگیری خواهد کرد.
