روماتیسم زانو یکی از شایع ترین بیماری مفصلی بوده که بنا به دلایل مختلفی اعم از التهاب مزمن و فرسایش غضروف بروز می کند. این عارضه معمولا با علائمی اعم از درد، تورم و محدودیت حرکتی همراه است. درمان روماتیسم زانو به دو روش جراحی و غیرجراحی اعم از دارو درمانی، فیزیوتراپی و جراحی تقسیم می شود که انتخاب روش درمانی به شدت بیماری و شرایط جسمانی بیمار بستگی دارد. در ادامه به بررسی کامل روشهای درمان این عارضه و روشهای تشخیص آن خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.
روماتیسم زانو چیست؟
روماتیسم زانو به بیماری های التهابی و تخریبی مفصل زانو گفته می شود که ناشی از بیماری های خودایمنی مانند آرتریت روماتوئید، تخریب مفصلی ناشی آرتروز یا دیگر انواع آرتریت است. این بیماری باعث بروز درد شدید، تورم، محدودیت حرکتی، تخریب غضروف ها و تغییر شکل مفصل زانو می شود. بهتر است بدانید در روماتیسم زانو، سیستم ایمنی بدن به اشتباه به بافت های مفصل حمله کرده و منجر به بروز التهاب و آسیب دیدگی غضروف، استخوان ها و بافت های اطراف می شود.
روشهای تشخیص روماتیسم زانو
این بیماری را میتوان از چندین روش مختلف اعم از معاینات، تصویربرداری، آزمایشات خون و نمونه برداری تشخیص داد. ابتدا باید به بهترین متخصص ارتوپد تهران مراجعه نمایید تا معاینه فیزیکی انجام شود. در صورت نیاز و جهت بررسی دقیق و شناسایی علت اصلی بروز این بیماری یکی از روشهای تشخیص ذکر شده در زیر را به شما عزیزان تجویز می کند.
بررسی تاریخچه پزشکی و معاینه فیزیکی
بهتر است بدانید تشخیص روماتیسم زانو اغلب با معاینه فیزیکی انجام می شود. پزشک متخصص با بررسی علائم بیمار، مدارک پزشکی و سابقه خانوادگی، به شواهد اولیه از وجود بیماری پی می برد. پزشک با لمس زانو و ارزیابی نحوه حرکت آن می تواند این بیماری را تشخیص دهد.
آزمایشات خون
لازم به ذکر است بعد از انجام معاینه فیزیکی توسط پزشک، انجام آزمایشات خون برای شناسایی و تایید تشخیص روماتیسم زانو بسیار مهم و ضروری است. به طور کلی آزمایش های خون جهت تشخیص این عارضه به شرح زیر است:
- آزمایش CRP
- فاکتور روماتوئید (RF)
- آزمایش سرعت رسوب گلبول قرمز (ESR)
- آنتی بادی ضد سیترات پروتئین (Anti-CCP)
تصویربرداری
برای بررسی آسیب های ساختاری و تغییرات در مفصل زانو، پزشک از روشهای تصویربرداری استفاده می کند که به شرح زیر است:
- سونوگرافی در تشخیص التهاب و حضور مایع اضافی در مفصل نقش بسزایی دارد.
- با تصویربرداری ام آر آی (MRI) میتوان آسیب های بافت نرم، غضروف، لیگامان ها و رباط ها را با دقت بالا بررسی نمود.
- رادیوگرافی اشعه ایکس (X-Ray) یکی از روشهای تشخیص بوده که برای شناسایی تغییرات استخوانی مانند فرسایش یا تغییر شکل مفصل مورد استفاده می شود.
نمونه برداری از مایع مفصلی
در برخی موارد که التهاب در مفصل مشکوک به عفونت یا بیماری خاصی باشد، مایع مفصلی را با استفاده از سوزن استخراج کرده و آن را با استفاده از میکروسکوپ تجزیه و تحلیل می کنند. این آزمایش برای شناسایی بلورهای اسید اوریک یا علائم عفونت کاربرد دارد.
آزمایشات ژنتیکی
آزمایشات ژنتیکی برای شناسایی استعداد ژنتیکی به بیماری روماتیسم زانو انجام می شود. این آزمایش ژن هایی مانند HLA-DR4 را شناسایی می کند که با افزایش خطر ابتلا به بیماری های خودایمنی مانند روماتیسم زانو مرتبط هستند.
آرتروسکوپی
آرتروسکوپی زانو یک روش کم تهاجم بوده که در آن پزشک از طریق یک برش کوچک و با استفاده از دوربین به بررسی داخل مفصل زانو می پردازد. این روش نقش بسزایی در تشخیص دقیق تر آسیب های غضروفی و تغییرات مفصل دارد. لازم به ذکر است در برخی موارد برای درمان مشکلات مفصلی مانند ترمیم غضروف یا برداشتن بافت های آسیب دیده به طور همزمان مورد استفاده می شود.
روشهای درمان روماتیسم زانو
بهتر است بدانید روشهای مختلفی برای درمان این بیماری وجود دارد. درمان روماتیسم زانو در مشهد به منظور کاهش التهاب، کاهش درد و جلوگیری از آسیب های بیشتر انجام می شود. به طور کلی روشهای درمان این عارضه به شرح زیر است:
دارودرمانی
دارو درمانی یکی از اصلی ترین روش برای درمان روماتیسم زانو و کنترل علائم و کاهش التهاب است. دارو درمانی دارای انواع مختلفی بوده که به شرح زیر است:
- برای کاهش دردهای خفیف تا متوسط از پاراستامول استفاده نمایید.
- داروهای کورتیکواستروئیدی مانند پردنیزولون در صورت التهاب شدید و حاد به کار می روند.
- داروهای دیزیتوتراپی مانند متوترکسات نقش بسزایی در کاهش پیشرفت بیماری های خودایمنی دارد.
- داروهای ضدالتهاب و غیراستروئیدی مانند ایبوپروفن و دیکلوفناک منجر به کاهش التهاب و تسکین درد می شود.
- داروهایی مانند آدالیمومب و اینفلکسی مب برای درمان آرتریت روماتوئید و بهبود سیستم ایمنی بدن بسیار موثر است.
- داروهای ضد روماتیسم (DMARDs) برای کاهش فعالیت سیستم ایمنی بدن و جلوگیری از آسیب های دائمی موثر است.
فیزیوتراپی
فیزیوتراپی یکی از روشهای درمان روماتیسم زانو بوده که هدف اصلی آن بهبود دامنه حرکتی، تقویت عضلات اطراف مفصل و کاهش درد است. درمان های فیزیوتراپی شامل تمرینات کششی، ماساژ و استفاده از دستگاه های الکتریکی بوده که برای کاهش درد بسیار موثر است.
همینطور لازم به ذکر است تمرینات خاص اعم از تمرینات مقاومتی و تمرینات کششی منجر به تقویت عضلات، کاهش سفتی و افزایش انعطاف پذیری مفصل زانو می شود. لازم به ذکر است میتوانید از کمپرس یخ جهت کاهش التهاب و درد و از کمپرس گرم برای بهبود گرفتگی عضلات و تسکین درد عضلانی استفاده نمایید.
تزریق دارو به مفصل زانو
- یکی از رایج ترین روشهای درمان روماتیسم زانو، تزریق کورتیکواستروئید بوده که برای کاهش التهاب و تسکین موقت درد بسیار موثر است
- تزریق هیالورونیک اسید منجر به کاهش اصطکاک مفصل شده و حرکت مفاصل را بهبود می بخشد.
- تزریق PRP (پلاسمای غنی از پلاکت) با استخراج پلاسمای بیمار و تزریق آن به مفصل باعث تحریک بازسازی بافت های آسیب دیده و بهبود عملکرد مفصل می شود.
تغییرات سبک زندگی
- کاهش وزن منجر به کاهش فشار بر مفصل زانو شده و در نتیجه تاثیر چشمگیری در کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل دارد.
- همینطور مصرف غذاهای سالم مانند منابع غنی از آنتی اکسیدان ها، اسیدهای چرب امگا-3 و ویتامین ها نیز باعث کاهش التهاب مفصل می شود.
- لازم به ذکر است اگر وقت کافی برای ورزش ندارید، فعالیت های ساده ای اعم از استفاده از پله به جای آسانسور یا انتخاب مسیرهای طولانی برای پیاده روی فعالیت بدنی شما را افزایش می دهد.
انجام حرکات ورزشی
انجام حرکات ورزشی نقش مهمی در کاهش درد و بهبود حرکت در روماتیسم مفصلی دارد. حرکات کششی، انعطاف پذیری مفصل زانو را افزایش داده و منجر به کاهش سفتی مفاصل می شود. همینطور ورزش های هوازی سبک مانند پیاده روی و شنا در بهبود سلامت قلب و کاهش التهاب نقش بسزایی دارد. همچنین تمرینات مقاومتی منجر به تقویت عضلات اطراف مفاصل و افزایش پایداری عضلات می شوند.
درمان های طبیعی
لازم به ذکر است علاوه بر روشهای ذکر شده در بالا، روش های طبیعی در کاهش درد و التهاب زانو موثر است. استفاده از طب سنتی مانند گیاهان دارویی و ماساژ برای برخی بیماران مفید و موثر است. همچنین مصرف مکمل هایی مانند گلوکزامین، کندروئیتین و امگا-3 نقش مهمی در کاهش التهاب و بهبود سلامت مفاصل زانو دارند.
جراحی
- آرتروسکوپی زانو یکی از شایع ترین روش جراحی برای درمان روماتیسم زانو بوده که با استفاده از ابزارهای خاص، بافت های آسیب دیده مفصل را برداشته و در نتیجه منجر به کاهش درد و التهاب زانو می شود.
- تعویض مفصل زانو زمانی انجام می شود که سایر درمان ها موثر نباشد. این نوع جراحی شامل تعویض کامل یا جزئی مفصل آسیب دیده با مفصل مصنوعی می باشد.
- جراحی سینووکتومی برای حذف غشای ملتهب سینوویوم انجام می شود که این نوع جراحی برای کاهش التهاب و بهبود عملکرد مفصل بسیار موثر است. این نوع جراحی به صورت روشهای مختلفی از جمله آرتروسکوپی یا تزریق داروهای خاص به مفصل انجام می شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، روماتیسم زانو یک بیماری پیچیده و جدی بوده که نیاز به تشخیص دقیق و درمان مناسب دارد. روشهای مختلفی اعم از آزمایش های خونی، تصویربرداری و معاینه فیزیکی در شناسایی این بیماری و تعیین شدت آن بسیار موثر است. درمان روماتیسم زانو شامل روش هایی اعم از دارو درمانی، فیزیوتراپی، تزریقات و در موارد شدید، جراحی است. در صورت عدم درمان با روشهای غیر جراحی، روشهایی اعم از آرتروسکوپی و تعویض مفصل زانو انجام می شود.
