پی آر پی زانو (PRP) یکی از روشهای نوین و پرکاربرد در درمان مشکلات و آسیب های مفصلی به ویژه آرتروز و دردهای مزمن زانو است. در این روش از پلاسمای غنی از پلاکت که از خون خود بیمار گرفته می شود، برای تحریک ترمیم بافت ها و کاهش التهاب استفاده می شود. اما آیا تا به حال فکر کرده اید که چگونه خون خود فرد به بازسازی بافت های آسیب دیده زانو کمک می کند و چه مزایایی نسبت به روش های رایج درمانی دارد؟ پی آر پی نه تنها به بهبود درد و افزایش عملکرد مفصل کمک می کند بلکه روند پیشرفت بیماری های تخریبی زانو را نیز کندتر می کند. در ادامه به طور کامل به نحوه انجام پی آر پی زانو، مزایا و معایب آن، کاربرد، مراقبت های پس از تزریق اشاره می نماییم پس با ما همراه باشید.
پی آر پی زانو چیست؟
پی آر پی زانو یا پلاسمای غنی از پلاکت یکی از روش های نوین درمانی بوده که برای کاهش درد زانو، ترمیم بافت های آسیب دیده و بهبود عملکرد مفصل زانو مورد استفاده قرار می گیرد. در این روش ابتدا مقداری از خون خود بیمار گرفته شده و سپس پلاسمای آن با غلظت بالایی از پلاکت ها جداسازی می شود. این پلاسمای غنی از فاکتورهای رشد و پروتئین های ترمیمی به طور مستقیم در ناحیه آسیب دیده زانو تزریق می گردد.
وجود پلاکت ها با خاصیت ترمیم کنندگی و ضدالتهابی سبب تحریک بازسازی غضروف، کاهش التهاب و تسکین درد می شود. از آنجا که ماده تزریق شده از خون خود فرد گرفته می شود، این روش درمانی بسیار ایمن بوده و احتمال بروز عفونت یا واکنش آلرژیک در آن بسیار پایین است.
کاربردهای پی آر پی زانو
پی آر پی زانو توانسته جایگاه ویژه ای در درمان مشکلات اسکلتی–عضلانی پیدا کند. این روش با استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت خون خود فرد، فرایند طبیعی ترمیم و بازسازی بافت ها را تقویت کرده و علاوه بر کاهش درد باعث بهبود عملکرد مفصل می شود. مزیت اصلی پی آر پی در مقایسه با بسیاری از درمان های دیگر، کاهش نیاز به جراحی های سنگین و به تعویق انداختن عمل هایی مانند تعویض مفصل زانو است. کاربردهای پی آر پی عبارتند از:
- درمان آرتروز زانو
- رفع ناپایداری مفاصل
- کاهش درد مزمن مفاصل
- بهبود آسیب های ورزشی
- بهبود کشیدگی های عضلانی
- درمان پیچ خوردگی رباط ها
- درمان درد و آسیب کشکک زانو
- درمان کشیدگی و پارگی تاندون ها
- ترمیم بافت های غضروفی آسیب دیده
- درمان پارگی و آسیب های روتاتور کاف در شانه
- کمک به ترمیم زخم های مزمن اسکلتی–عضلانی
- کمک به ترمیم پارگی رباط صلیبی قدامی (ACL)
- درمان تاندونیت و تاندینوز (مانند آرنج تنیس یا تنیس البو)
کاندیدای مناسب پی آر پی زانو چه کسانی هستند؟
PRP زانو یکی از روش های درمانی کم تهاجمی در ارتوپدی است که به کمک پلاسمای غنی از پلاکت خون خود بیمار انجام می شود و هدف آن کاهش درد، ترمیم بافت های آسیب دیده و بهبود عملکرد مفصل است. این روش به ویژه برای بیمارانی توصیه می شود که با مشکلات زانو درگیر بوده و درمان های ابتدایی مانند دارو، استراحت و فیزیوتراپی برایشان موثر نبوده است. به طور کلی، کاندیدای مناسب برای تزریق پی آر پی زانو شامل افراد زیر می شوند:
- بیماران مبتلا به آرتروز زانو در مراحل اولیه یا متوسط
- افراد دارای آسیب های غضروفی (تخریب یا شکستگی غضروف)
- افرادی که دچار آسیب های رباطی مانند پارگی یا کشیدگی رباط صلیبی هستند.
- افراد مبتلا به دردهای مزمن و طولانی مدت زانو که به درمان های مرسوم پاسخ نداده اند.
- بیماران با آسیب های عضلانی یا تاندونی به ویژه در ناحیه کشکک و تاندون های اطراف زانو
- کسانی که به دلیل حساسیت یا بی تأثیری، امکان استفاده از داروهای ضدالتهاب یا تزریق استروئید را ندارند.
- افرادی که تمایلی به انجام جراحی سنگین یا تعویض مفصل زانو ندارند و به دنبال روش های کم تهاجمی تر هستند.
نکته: در نهایت باید توجه داشت که تشخیص نهایی مناسب بودن این روش تنها توسط بهترین متخصص ارتوپد تهران انجام می شود زیرا شرایط هر بیمار متفاوت است و نیاز به بررسی دقیق از طریق معاینه، تصویربرداری و آزمایش های تکمیلی دارد.
مراحل انجام پی آر پی زانو
بهتر است بدانید این روش به ویژه برای افرادی که از درد مزمن زانو، آسیب های غضروفی، رباطی یا عضلانی رنج می برند و به درمان های اولیه پاسخ نداده اند، بسیار مفید است. انجام پی آر پی در مطب و طی 30 تا 45 دقیقه انجام می شود و شامل چند مرحله ساده اما دقیق است که در ادامه به آن اشاره می نماییم:
- جمع آوری نمونه خون: ابتدا پزشک مقدار مشخصی خون (معمولا 15 تا 50 میلی لیتر) از ورید بازوی بیمار نمونه گیری می کند تا برای آماده سازی پلاسمای غنی از پلاکت استفاده شود.
- پردازش خون در سانتریفیوژ: نمونه خون داخل دستگاه سانتریفیوژ با سرعت بالا قرار می گیرد تا پلاکت ها از سایر سلول های خونی مانند گلبول های قرمز جدا شوند و پلاسمای غنی از پلاکت به دست آید.
- آماده سازی پلاسمای غنی از پلاکت: پلاسمای جدا شده توسط پزشک یا تکنسین آماده تزریق می شود و در این مرحله ممکن است به افزودنی ها و روش های استاندارد برای افزایش غلظت پلاکت توجه شود.
- تمیز کردن و آماده سازی محل تزریق: ناحیه زانو با مواد ضدعفونی کننده تمیز می شود و در صورت استفاده از سونوگرافی، ژل مخصوص روی پوست قرار گرفته و پروب اولتراسوند تصویر زنده ای از مفصل ایجاد می کند تا تزریق دقیق انجام شود.
- تزریق پلاسمای غنی از پلاکت: پزشک با استفاده از سرنگ و سوزن، پلاسمای آماده شده را به داخل کپسول مفصلی یا ناحیه آسیب دیده تزریق می کند تا فرآیند ترمیم و کاهش التهاب شروع شود.
- مراقبت پس از تزریق: پس از تزریق، محل تزریق تمیز و بانداژ می شود. ممکن است ناحیه تزریق برای چند روز کمی متورم یا دردناک باشد و پزشک توصیه هایی برای استراحت و کنترل درد ارائه می دهد.
- جلسات تکمیلی (در صورت نیاز): با توجه به میزان آسیب و پاسخ بدن به درمان، ممکن است بیمار نیاز به چند جلسه پی آر پی داشته باشد. تعداد جلسات و فاصله زمانی بین آنها توسط پزشک متخصص تعیین می شود.
مزایای تزریق پی آر پی زانو
همانطور که در بالا ذکر کردیم، این روش برای افرادی که از درد مزمن زانو، آرتروز زانو، آسیب های غضروفی یا رباطی رنج می برند و به درمان های اولیه پاسخ نداده اند، کاربرد دارد. پی آر پی نه تنها روند ترمیم طبیعی بدن را تقویت می کند بلکه نیاز به روش های جراحی پرخطر را کاهش می دهد و به بازگشت سریع تر بیمار به فعالیت های روزمره کمک می کند. مزایای این روش عبارتند از:
- کاهش سریع درد و التهاب
- بهبود عملکرد مفصل زانو
- کاهش درد ناشی از آرتروز
- بهبود بلندمدت و پایدار نتایج درمان
- بدون نیاز به عمل جراحی و بیهوشی
- استفاده از خون و منابع طبیعی بدن خود بیمار
- ترمیم غضروف، تاندون و رباط های آسیب دیده
- بهبود آسیب های ورزشی و کشیدگی های عضلانی
- تحریک فرآیندهای طبیعی ترمیم و بازسازی بافت ها
- ایمن و کم خطر به دلیل استفاده از پلاسمای خود بیمار
- کاهش عوارض جانبی نسبت به داروهای ضدالتهاب و استروئیدها
عوارض پی آر پی زانو
پی آر پی زانو با استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت خون خود بیمار انجام می شود. به دلیل اینکه ماده تزریقی از خون خود فرد تهیه می شود، احتمال بروز واکنش آلرژیک یا حساسیت بسیار پایین است و عوارض آن معمولا خفیف و موقت هستند. با این حال مانند هر روش درمانی دیگر، تزریق پی آر پی ممکن است با برخی عوارض همراه باشد. به طور کلی عوارض احتمالی پی آر پی زانو به شرح زیر است:
- کبودی جزئی
- قرمزی پوست
- التهاب موضعی
- خونریزی خفیف
- واکنش حساسیتی
- درد شدید و موقت
- تشکیل بافت اسکار
- تورم در ناحیه زانو
- عفونت محل تزریق
- درد موقت در محل تزریق
- آسیب به بافت های اطراف زانو
- آسیب احتمالی به اعصاب اطراف
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، پی آر پی زانو یک روش درمانی نوین، کم تهاجمی و طبیعی بوده که با استفاده از پلاسمای غنی از پلاکت خون خود بیمار به ترمیم بافت های آسیب دیده، کاهش التهاب و بهبود عملکرد مفصل کمک می کند. این روش به ویژه برای افرادی که از درد مزمن زانو، آسیب های غضروفی، رباطی یا عضلانی رنج می برند و به درمان های اولیه پاسخ نداده اند، گزینه ای موثر و ایمن محسوب می شود. مزیت اصلی پی آر پی در مقایسه با روش های جراحی، ایمنی بالاتر، کاهش عوارض جانبی و بازگشت سریع تر به فعالیت های روزمره است.
