دررفتگی زانو یکی از آسیب های جدی مفصل زانو بوده که این عارضه به دلیل ضربه شدید، تصادف یا حرکت ناگهانی و غیرطبیعی رخ می دهد. این آسیب دیدگی علاوه بر بروز درد و محدودیت حرکتی ممکن است به بافت های اطراف زانو اعم از رباط ها، عروق خونی و اعصاب نیز آسیب برسانند. تشخیص و درمان به موقع این بیماری برای جلوگیری از عوارض طولانی مدت بسیار مهم است. حال با ما همراه باشید زیرا در این مقاله به بررسی علل، علائم، روشهای پیشگیری، تشخیص و درمان این بیماری می پردازیم.
در رفتگی زانو چیست؟
دررفتگی زانو یکی از آسیب های جدی مفصل زانو بوده که در اثر خروج استخوان های تشکیل دهنده این مفصل از موقعیت طبیعی خود رخ می دهد. بهتر است بدانید در این حالت، کشکک زانو (پاتلا) که در جلوی مفصل زانو قرار دارد از شیار مخصوص خود در انتهای استخوان ران خارج شده و به سمت بیرون جابجا می شود.
معمولا این بیماری در اثر ضربه مستقیم، تصادف یا به دلیل ضعف ساختاری در رباط ها و عضلات زانو رخ می دهد. به طور کلی دررفتگی زانو ممکن است به طور کامل یا جزئی باشد که معمولا باعث درد شدید، ناپایداری مفصل و کاهش توان حرکتی می شود. لازم به ذکر است گاهی این عارضه به صورت مادرزادی در برخی افراد وجود دارد اما در بیشتر موارد، یک حادثه شدید یا فشار ناگهانی منجر به بروز آن می شود.
علائم در رفتگی زانو
دررفتگی زانو یکی از آسیب های شدید بوده که در اثر خروج استخوان های این مفصل از موقعیت طبیعی خود رخ می دهد. این بیماری به دلیل ضربه های شدید، تصادفات یا ضعف ساختاری در رباط ها و عضلات ایجاد می شود که رایج ترین علائم آن به شرح زیر است:
- احتمال خونریزی داخلی در زانو
- تورم و التهاب شدید در ناحیه زانو
- درد شدید و غیرقابل تحمل در ناحیه زانو
- احساس لغزش و ناپایداری در مفصل زانو
- شنیدن صدایی شبیه به ترکیدن یا شکستن
- ناتوانی در حرکت دادن پا یا صاف کردن زانو
- کبودی ناشی از آسیب دیدگی بافت های داخلی
- ناتوانی در تحمل وزن بدن روی زانوی آسیب دیده
- تغییر شکل ظاهری زانو و خروج کشکک از محل طبیعی خود
- احتمال قفل شدن یا خالی کردن زانو هنگام ایستادن یا راه رفتن
دلایل بروز دررفتگی زانو
دررفتگی زانو بنا به دلایل مختلفی رخ می دهد که شامل ضربات ناگهانی، فشار بیش از حد یا مشکلات ساختاری در مفصل زانو است. در ادامه به مهمترین عوامل موثر در بروز این عارضه اشاره می نماییم:
دررفتگی مادرزادی
برخی افراد به دلیل مشکلات مادرزادی در مفصل زانو از بدو تولد دچار ناپایداری کشکک هستند که این عارضه منجر به دررفتگی زانو می شود. البته لازم به ذکر است عواملی اعم از رشد ناقص استخوان های زانو، ضعف در بافت های نگهدارنده مفصل یا زایمان بریچ از جمله دلایل بروز این عارضه هستند.
بیشتر بخوانید: شکستگی کشکک زانو
آسیب های ورزشی
بهتر است بدانید در ورزش هایی مانند فوتبال، بسکتبال و والیبال احتمال دررفتگی کشکک زانو به دلیل حرکات ناگهانی، افتادن شدید یا برخورد با سایر بازیکنان افزایش می یابد. خم شدن بیش از حد زانو یا تلاش برای مهار توپ نیز باعث این آسیب دیدگی می شود.
تصادفات رانندگی
یکی دیگر از دلایل بروز دررفتگی زانو، ضربات شدید ناشی از تصادفات رانندگی است. برخورد شدید در تصادفات خودرویی یا سقوط از موتور سیکلت و دوچرخه باعث خارج شدن کشکک از جای خود می شود.
بیشتر بخوانید: عفونت زانو چیست؟
سقوط و افتادن شدید
زمین خوردن از ارتفاع یا افتادن روی زانو با شدت زیاد منجر به دررفتگی کشکک می شود. معمولا این عارضه در فعالیت هایی مانند اسکی، دویدن یا کوهنوردی رخ می دهد.
ناپایداری مفصل زانو
لازم به ذکر است برخی افراد به دلیل ضعف در ساختارهای نگهدارنده زانو، مستعد دررفتگی کشکک هستند. در این موارد حرکات معمولی یا تغییر جهت ناگهانی نیز باعث خروج کشکک از محل طبیعی خود می شود.
انقباض ناگهانی عضلات اطراف زانو
در برخی موارد، انقباض شدید عضله چهارسر ران همراه با چرخش ناگهانی استخوان درشت نی باعث می شود کشکک زانو از جای خود خارج شود. بهتر است بدانید این نوع آسیب دیدگی بیشتر در ورزشکاران و افرادی که فعالیت بدنی سنگین دارند مشاهده می شود.
بیشتر بخوانید: عوارض جراحی تعویض مفصل زانو
وارد شدن ضربه مستقیم به زانو
ضربه مستقیم به کشکک زانو یکی از دلایل رایج دررفتگی محسوب می شود. این ضربات در اثر تصادف، سقوط یا حوادث ورزشی رخ می دهد.
بیماری های زمینه ای
برخی بیماری ها اعم از آرتریت التهابی، تومورهای استخوانی، عفونت های مفصلی و شکستگی های ناشی از فشار منجر به افزایش خطر دررفتگی زانو می شود.
روشهای تشخیص در رفتگی زانو
دررفتگی زانو یکی از آسیب های جدی و شایع بوده که نیاز به تشخیص دقیق و سریع دارد. در اینجا به برخی از روشهای تشخیص دررفتگی زانو اشاره می نماییم:
- رادیوگرافی
- ام آر آی (MRI)
- معاینه فیزیکی زانو
- بررسی علائم و سوابق پزشکی
- اصلاح اولیه مفصل در رفته و عکس گرفتن
- بررسی شواهد آسیبهای ثانویه با استفاده از تصویربرداری
بیشتر بخوانید: شکستگی زانو
روشهای درمان دررفتگی زانو
دررفتگی زانو نیاز به درمان فوری و دقیق دارد اما بهتر است بدانید نوع درمان به شدت آسیب دیدگی و میزان جابجایی کشکک بستگی دارد. اقدامات درمانی شامل روشهای غیر جراحی و جراحی می باشد. به طور کلی روشهای درمانی برای دررفتگی زانو به شرح زیر است:
- طب سنتی
- فیزیوتراپی
- تجویز بریس
- گچ گرفتن زانو
- جراحی دررفتگی زانو
- جا انداختن دررفتگی زانو
- جراحی شل کردن رباط جانبی زانو
- درمان خانگی دررفتگی کشکک زانو
- درمان جابجایی کشکک زانو با یخ یا گرما
- برگرداندن کشکک زانو به محل اصلی خود
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، دررفتگی زانو یک آسیب جدی بوده که بر کیفیت زندگی شما عزیزان تاثیر زیادی می گذارد. این بیماری بنا به دلایل مختلفی اعم از آسیب های ورزشی، تصادفات یا حتی مشکلات مادرزادی رخ می دهد. تشخیص و درمان صحیح و به موقع برای جلوگیری از آسیب های بیشتر و تسریع روند بهبودی بسیار مهم و ضروری است. درمان های این بیماری شامل روشهای غیرجراحی مانند فیزیوتراپی، گچ گرفتن و درمان خانگی یا در موارد شدیدتر نیاز به جراحی و اقدامات پیشرفته تری است.
