اگر تنگی کانال دست درمان نشود، ممکن است علائم به مرور شدیدتر شده و کیفیت زندگی فرد به طور چشمگیری کاهش یابد. آیا تا به حال برایتان پیش آمده که دست هایتان خواب برود، احساس بی حسی یا ضعف در انگشتان داشته باشید و ندانید علتش چیست؟ این نشانه ها هشدارهایی هستند که باید جدی گرفته شوند زیرا تنگی کانال دست باعث آسیب دائمی به عصب ها و عضلات می شود. در این مقاله به بررسی عوارض درمان نکردن تنگی کانال دست، علائم هشداردهنده، راهکارهای درمانی و نکات مهم پیشگیری خواهیم پرداخت تا بتوانید با شناخت بهتر، تصمیم های آگاهانه تری برای حفظ سلامت دست های خود بگیرید.
عوارض عدم درمان تنگی کانال مچ دست
اگر تنگی کانال دست درمان نشود، مشکلات و عوارض متعددی به وجود می آید که سلامت دست ها و کیفیت زندگی فرد را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. تنگی کانال مچ دست که ناشی از فشار روی عصب مدیان در کانال کارپال است، اگر به موقع درمان نگردد، علائم آن به تدریج شدیدتر شده و ممکن است باعث آسیب های دائمی و غیرقابل بازگشت شود. آیا می دانید عدم توجه به این بیماری چه پیامدهای جدی جسمی و روانی به همراه دارد؟ در ادامه به مهمترین عوارض درمان نکردن تنگی کانال دست و پیامدهای آن اشاره می نماییم:
آسیب دائمی عصب
یکی از خطرناک ترین عوارض عدم درمان این عارضه، آسیب برگشت ناپذیر به عصب مدیان است. فشار طولانی مدت روی این عصب باعث می شود فیبرهای عصبی به تدریج تخریب شوند و توانایی انتقال پیام های عصبی کاهش یابد. در این حالت، حتی پس از انجام جراحی یا درمان های دیگر، عملکرد طبیعی عصب به سختی یا حتی به هیچ وجه باز نمی گردد و فرد ممکن است دائما دچار بی حسی، کرختی یا ضعف در دست شود.
کاهش توانایی حرکتی دست
ضعف عضلات کوچک و ظریف دست که توسط عصب مدیان کنترل می شوند، یکی دیگر از عوارض شایع عدم درمان تنگی کانال دست است. این ضعف باعث می شود فرد در انجام فعالیت های روزمره مثل گرفتن اشیاء، نوشتن، تایپ کردن یا باز و بسته کردن دکمه ها دچار مشکل شود. این کاهش توانایی عملکردی، زندگی روزمره را بسیار دشوار می کند و حتی منجر به افتادن مکرر اشیاء از دست می شود.
تغییر شکل انگشتان و تحلیل عضلات کف دست
در مراحل پیشرفته، ضعف و تحلیل عضلات کف دست به خصوص در ناحیه برجستگی شست (منطقه تنار) دیده می شود. این تحلیل عضلانی که از روی ظاهر دست نیز قابل تشخیص است، نشانه آسیب جدی و برگشت ناپذیر است که باعث تغییر شکل انگشتان می شود. در نتیجه حرکت انگشتان محدود و عملکرد حرکتی آنها دچار اختلال شدید می گردد.
درد مزمن و اختلال در خواب
درد و بی حسی ناشی از فشار روی عصب به مرور زمان شدت می یابد و به صورت مزمن درمی آید. بسیاری از بیماران گزارش می دهند که درد و گزگز در شب ها افزایش یافته و خوابشان مختل می شود. این بی خوابی مزمن به تدریج باعث اضطراب، کاهش تمرکز، افسردگی و افت کیفیت زندگی می گردد.
پیامدهای روانی و اجتماعی
اختلال در عملکرد دست و ناتوانی در انجام فعالیت های معمول علاوه بر مشکلات جسمی، اثرات روانی جدی هم به دنبال دارد. استرس، اضطراب، کاهش اعتماد به نفس و احساس ناتوانی باعث انزوا و مشکلات ارتباطی می شود و در نهایت کیفیت زندگی فرد را به شدت کاهش می دهد.
بیشتر بخوانید: گرفتگی شانه چیست؟
نیاز به جراحی و افزایش هزینه درمان
اگر این عارضه به موقع درمان نشود، بیماری وارد مرحله پیشرفته ای می شود که معمولا درمان های ساده و غیر تهاجمی دیگر موثر نیستند. در این شرایط تنها راه درمان، جراحی باز یا آندوسکوپی است که دوره بهبودی طولانی تری دارد و هزینه های بیشتری را به بیمار تحمیل می کند.
دلایل اهمیت درمان سریع تنگی کانال دست
همانطور که در بالا ذکر کردیم، اگر تنگی کانال دست درمان نشود، مشکلات آن به مرور زمان شدت یافته و ممکن است عوارض جدی و حتی غیر قابل جبرانی به همراه داشته باشد. این بیماری که ناشی از فشرده شدن عصب مدیان در ناحیه مچ دست است، اگر نادیده گرفته شود، توانایی های حرکتی و حسی دست را به طور قابل توجهی کاهش می دهد و زندگی روزمره فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. دلایل اهمیت درمان این عارضه عبارتند از:
- جلوگیری از آسیب دائمی عصب: فشار مداوم روی عصب مدیان به مرور زمان باعث تخریب غیرقابل بازگشت فیبرهای عصبی می شود و در نتیجه عملکرد حسی و حرکتی دست به طور دائم مختل می گردد.
- بهبود کیفیت زندگی و حفظ توانایی انجام فعالیت های روزمره: درمان به موقع باعث می شود تا علائم درد، بی حسی و ضعف کاهش یافته و فرد بتواند به راحتی کارهای روزمره مانند نوشتن، کار با موبایل و گرفتن اشیاء را انجام دهد.
- کاهش احتمال نیاز به جراحی های پیچیده و دوره های درمان طولانی: با کنترل و درمان زودهنگام، میتوان از پیشرفت بیماری جلوگیری کرد و از انجام جراحی های پرخطر و توانبخشی های طولانی مدت پیشگیری نمود.
- پیشگیری از ضعف و خشکی عضلات دست: درمان سریع به حفظ سلامت عضلات کوچک دست کمک می کند و مانع تحلیل و خشکی عضلات می شود که در مراحل پیشرفته باعث کاهش عملکرد و تغییر شکل انگشتان خواهد شد.
بیشتر بخوانید: آرتروز دست چیست؟
روشهای پیشگیری از پیشرفت تنگی کانال دست
تنگی کانال دست یکی از مشکلات شایعی بوده که در صورت بی توجهی به تدریج پیشرفت کرده و باعث بروز درد، بی حسی و ضعف در دست می شود. خوشبختانه با رعایت نکات پیشگیری و انجام مراقبت های ساده میتوان از شدت بیماری جلوگیری نمود.
- استفاده از آتل مچ در شب
- کاهش حرکات تکراری مچ دست
- به کارگیری موس و کیبورد ارگونومیک
- مراجعه به پزشک در اولین علائم درد یا بی حسی
- پرهیز از حرکات تکراری و فشار زیاد روی مچ دست
- استراحت های منظم هنگام کار با کامپیوتر و موبایل
- مصرف مواد ضد التهاب طبیعی مثل زردچوبه و امگا 3
- انجام تمرینات کششی و تقویتی مخصوص مچ و دست
- حفظ وضعیت صحیح دست ها هنگام انجام فعالیت ها
- ماساژ با روغن های گرم طبیعی مانند روغن زنجبیل و نارگیل
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، اگر تنگی کانال دست به موقع درمان نشود، علائم آن به مرور شدیدتر شده و منجر به آسیب های جدی و گاهی غیر قابل جبران به عصب و عضلات دست می شود. این وضعیت نه تنها توانایی انجام فعالیت های روزمره را محدود می کند بلکه کیفیت زندگی فرد را به طور چشمگیری کاهش می دهد و ممکن است نیاز به جراحی های پیچیده و طولانی مدت را به دنبال داشته باشد. بنابراین، شناخت به موقع علائم و اقدام سریع برای درمان، بهترین راهکار برای جلوگیری از پیشرفت بیماری و حفظ سلامت و کارایی دست ها است. بی توجهی به این عارضه عواقب جبران ناپذیری به همراه دارد که به هیچ عنوان نباید نادیده گرفته شود.
