بورسیت زانو یکی از مشکلات شایعی بوده که باعث درد، تورم و محدودیت حرکتی در این مفصل می شود. حال شاید سوالاتی برای شما عزیزان پیش آید که چرا این اتفاق می افتد و چه عواملی در ایجاد آن نقش دارند؟ آیا میتوان از بروز بورسیت زانو پیشگیری کرد و اگر دچار آن شدیم، چه راهکارهایی برای درمان وجود دارد؟ در این مقاله به بررسی دقیق علل، علائم، روشهای تشخیص و بهترین روشهای درمان و پیشگیری از این بیماری خواهیم پرداخت پس با ما همراه باشید.
بورسیت زانو چیست؟
بورسیت زانو نوعی التهاب در کیسه های کوچک و حاوی مایع بوده که در اطراف مفصل زانو قرار دارند. این کیسه ها به عنوان یک لایه محافظ و نرم کننده عمل می کنند و از اصطکاک بین استخوان ها، تاندون ها و عضلات جلوگیری می کنند. هنگامی که این بورساها در اثر فشار مداوم، آسیب دیدگی یا عفونت دچار التهاب شوند، مقدار مایع درون آنها افزایش یافته و باعث تورم، درد و محدودیت حرکتی می شود.
بهتر است بدانید بورسیت زانو در اثر فعالیت هایی مانند زانو زدن طولانی مدت، حرکات تکراری، ضربه مستقیم به زانو یا عفونت ایجاد می شود. معمولا این عارضه در بین ورزشکاران، کارگرانی که ساعات زیادی روی زانوهای خود کار می کنند و افراد مسن شایع تر است.
علائم بورسیت زانو
بورسیت زانو به دلیل التهاب کیسه های پر از مایع در اطراف مفصل زانو بروز می کند که علائم این عارضه با توجه به محل و علت بروز التهاب آن متفاوت است. بهتر است بدانید این علائم به تدریج ظاهر می شود و با گذشت زمان شدت می یابند. به طور کلی شایع ترین علائم این عارضه به شرح زیر است:
- درد زانو
- تورم و التهاب
- درد هنگام فعالیت
- گرمی و حساسیت
- احساس سفتی و کاهش دامنه حرکتی
علائم بورسیت زانو در صورت وجود عفونت
لازم به ذکر است در برخی موارد، بورسیت زانو ناشی از عفونت بوده که به آن بورسیت عفونی گفته می شود که علائم آن به شرح زیر است:
- ترشح مایع از ناحیه متورم
- گرم تر بودن زانو نسبت به سایر نقاط بدن
- تب و لرز همراه با احساس ناخوشی عمومی
- قرمزی و تغییر رنگ پوست در ناحیه متورم
- درد شدید و مداوم که حتی در حالت استراحت
توجه: اگر با علائمی مانند تورم شدید، قرمزی، گرمی غیرعادی، درد مداوم یا تب و لرز مواجه شدید، بهتر است هرچه سریعتر به بهترین متخصص ارتوپد تهران مراجعه کنید تا با تشخیص و درمان مناسب از بروز مشکلات جدی تر جلوگیری شود.
دلایل بروز بورسیت زانو
بورسیت زانو به دلیل التهاب کیسه های پر از مایع (بورساها) در اطراف مفصل زانو رخ می دهد. این التهاب به دلیل فشار مکرر، ضربه مستقیم، عفونت یا برخی بیماری های زمینه ای بروز می کند. در ادامه به برخی از مهمترین دلایل بروز این عارضه اشاره می نماییم:
فشار مداوم و استفاده بیش از حد از زانو
- ایستادن یا راه رفتن طولانی مدت روی سطوح سخت که باعث ایجاد تنش در مفصل زانو می شود.
- حرکات تکراری مانند دویدن، پریدن و سایر فعالیت های ورزشی که باعث اصطکاک مداوم در ناحیه زانو می شود.
- زانو زدن های مکرر در طول روز (مانند افرادی که در مشاغلی مانند باغبانی، لوله کشی، فرش بافی، کف سازی و معدن کاری فعالیت می کنند).
وارد شدن ضربه مستقیم به زانو
- تصادفات، زمین خوردن یا سایر آسیب های ناگهانی که به مفصل زانو ضربه وارد می کنند.
- آسیب های ورزشی مانند سقوط بر روی زانو، برخورد با اجسام سخت یا ضربات مستقیم به زانو.
بیشتر بخوانید: آب آوردن زانو
عفونت باکتریایی در ناحیه زانو (بورسیت عفونی)
- بورسیت عفونی بسیار نادر اما خطرناک بوده و نیاز به درمان فوری پزشکی دارد.
- اگر یک زخم باز، بریدگی یا نیش حشره در ناحیه زانو ایجاد شده و دچار عفونت شود، ممکن است عفونت به کیسه های بورس گسترش یابد.
بیماری های زمینه ای و التهابی
لازم به ذکر است برخی بیماری های مزمن موجب التهاب بورس زانو می شوند:
- نقرس: تجمع اسید اوریک در مفاصل که منجر به التهاب و درد شدید می شود.
- استئوآرتریت: ساییدگی تدریجی مفصل زانو که باعث تحریک و التهاب کیسه بورس می شود.
- آرتریت روماتوئید: یک بیماری خودایمنی که باعث التهاب مفاصل از جمله بورس زانو می شود.
اضافه وزن
اضافه وزن فشار زیادی بر مفصل زانو وارد می کند و باعث افزایش اصطکاک بین بورس و استخوان های زانو می شود که این موضوع منجر به التهاب و بروز بورسیت زانو می شود.
بیشتر بخوانید: شکستگی کشکک زانو
روشهای پیشگیری از بورسیت زانو
بهتر است بدانید در حالت کلی نمیتوان از این عارضه پیشگیری نمود اما با رعایت برخی نکات میتوانید خطر ابتلا به این عارضه را کاهش دهید. به طور کلی روشهای موثر برای جلوگیری از بورسیت زانو به شرح زیر است:
- جلوگیری از عفونت
- استراحت های منظم
- کنترل وزن و تغذیه سالم
- تمرینات تقویتی و انعطاف پذیری
- اجتناب از حرکات ناگهانی و شدید
- استفاده از تجهیزات محافظتی مانند زانو بند و محافظ زانو یا کفش مناسب
بیشتر بخوانید: تاندونیت زانو چیست؟
روشهای تشخیص بورسیت زانو
همانطور که در بالا ذکر کردیم، تشخیص این بیماری باید توسط پزشک متخصص ارتوپد انجام شود و شامل روشهای مختلفی می باشد که در ادامه به روشهای متداول تشخیص این عارضه اشاره می نماییم:
- ام آر آی (MRI)
- رادیوگرافی (X-ray)
- سونوگرافی (اولتراسوند)
- بررسی سوابق پزشکی و معاینه فیزیکی
- آزمایش بررسی مایع مفصلی (آسپیراسیون بورس)
بیشتر بخوانید: سوزش زانو چیست؟
روشهای درمان بورسیت زانو
درمان بورسیت زانو به علت بروز آن، شدت علائم و میزان التهاب یا عفونت بستگی دارد، به همین دلیل درمان این عارضه شامل روشهای مختلفی بوده که به شرح زیر است:
- فیزیوتراپی
- بالا نگه داشتن پا
- استفاده از کمپرس یخ
- تزریق کورتیکواستروئید
- پوشیدن زانوبند یا باند فشاری
- استراحت و کاهش فعالیت های مکرر
- مصرف داروهای ضدالتهابی غیراستروئیدی (NSAIDs)
- درمان بورسیت عفونی با مصرف آنتی بیوتیک یا تخلیه مایع بورس یا جراحی تخلیه بورس
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، بورسیت زانو یک التهاب دردناک در کیسه های بورس اطراف مفصل زانو بوده که به دلیل فشار مداوم، حرکات تکراری، عفونت یا بیماری های التهابی رخ می دهد و باعث درد، تورم و محدودیت حرکتی در زانو می شود. روشهای درمانی متناسب با علت بورسیت و شدت آن تعیین می شوند و شامل روشهای مختلفی می باشد. برای پیشگیری از این عارضه، رعایت نکاتی مانند پرهیز از فعالیت های سنگین و حرکات مکرر زانو، حفظ وزن متعادل، استفاده از زانوبند در فعالیت های پرخطر و انجام تمرینات تقویتی تاثیرگذار است.
