درد شانه در خواب یکی از مشکلات آزاردهنده ای بوده که کیفیت خواب شبانه را به شدت تحت تاثیر قرار می دهد. این درد ممکن است خفیف و گاه به گاه باشد یا به صورت مداوم و شدید بروز کند، به گونه ای که فرد از خواب بیدار شود یا نتواند به راحتی به پهلو بخوابد. اما چرا این اتفاق می افتد؟ چه عواملی باعث می شوند شانه ها درست زمانی که بدن نیاز به استراحت دارد، درد بگیرند؟ آیا نحوه خوابیدن، نوع بالش یا مشکلات زمینه ای عضلانی و مفصلی نقش دارند؟ در این مقاله به دلایل شایع درد شانه در هنگام خواب و راهکارهای پیشگیری و درمان آن می پردازیم پس با ما همراه باشید.
دلایل بروز درد شانه در خواب
حال شاید این سوال برای شما عزیزان پیش آید که چرا شب ها شانهمان درد می گیرد؟ درد شانه هنگام خواب یکی از مشکلات شایعی بوده که نه تنها خواب راحت را مختل می کند بلکه در صورت بی توجهی نشانه ای از مشکلات جدی تر در مفصل شانه یا ستون فقرات می باشد. در ادامه به مهمترین علت های اصلی درد شانه در خواب اشاره می نماییم:
خوابیدن به پهلو و وضعیت نامناسب بدن
یکی از رایج ترین دلایل درد شانه در خواب، خوابیدن روی شانه آسیب دیده یا در وضعیت نامناسب است. زمانی که به پهلو می خوابید، تمام وزن بالاتنه روی یک شانه متمرکز می شود و این فشار باعث تحریک بافت های نرم، تاندون ها یا مفصل شانه می شود. مطالعات نشان داده اند که بسیاری از افراد دقیقا روی همان شانه ای می خوابند که درد را تجربه می کنند.
آسیب تاندون های روتاتور کاف
روتاتور کاف مجموعه ای از عضلات و تاندون هاست که مفصل شانه را پایدار نگه می دارند. این ساختارها ممکن است در اثر فعالیت های مکرر، ورزش های شدید، بلند کردن اجسام سنگین یا حتی بالا رفتن سن دچار التهاب، کشیدگی یا پارگی شوند. چنین آسیبی به ویژه در شب و هنگام خوابیدن تشدید می شود و باعث درد آزاردهنده در شانه می گردد.
بیشتر بخوانید: پارگی تاندون های روتاتور کاف چیست؟
بورسیت شانه
بورسیت به التهاب کیسه های پر از مایعی گفته می شود که برای کاهش اصطکاک بین استخوان ها و بافت های نرم شانه عمل می کنند. زمانی که این بورس ها ملتهب می شوند که معمولا به دلیل حرکات تکراری، فشار مستقیم یا آسیب دیدگی رخ می دهد و فرد معمولا در هنگام خواب دچار درد شانه می شود، مخصوصا اگر روی آن سمت بخوابد.
سندرم گیرافتادگی شانه
سندرم ایمپینجمنت (گیر افتادگی) زمانی اتفاق می افتد که بافت های نرم اطراف شانه، به خصوص تاندون های روتاتور کاف در بین استخوان های شانه گیر می افتند. این وضعیت منجر به درد هنگام بلند کردن بازو یا دراز کشیدن می شود. این درد معمولا در شب ها شدت می گیرد و یکی از علت های شایع بیدار شدن های مکرر از خواب است.
آرتروز شانه
آرتروز شانه یکی دیگر از دلایل درد شانه در خواب است. با افزایش سن یا در اثر آسیب های قبلی، غضروف شانه ممکن است دچار ساییدگی شود. نتیجه این فرسایش، درد مزمن و محدود شدن دامنه حرکتی مفصل است که به ویژه هنگام شب یا در هوای سرد بدتر می شود.
شانه یخ زده (Frozen Shoulder)
در شانه یخ زده، بافت همبند اطراف مفصل شانه ضخیم و سفت می شود و باعث محدودیت شدید در حرکت و درد مداوم می گردد. این بیماری در اثر بی تحرکی طولانی مدت شانه (پس از جراحی یا آسیب) ایجاد می شود. بهتر است بدانید در مراحل پیشرفته، این درد در شب ها و هنگام خواب به اوج خود می رسد.
مشکلات ستون فقرات گردنی
گاهی منشا درد شانه، مهره های گردن یا دیسک های بین مهره ای هستند. آسیب هایی مانند تنگی کانال نخاعی، بیرون زدگی دیسک، یا آرتروز گردن باعث فشار روی ریشه های عصبی شده و درد را به شانه و بازو منتقل می کنند. این دردها در زمان دراز کشیدن یا هنگام چرخش گردن در خواب تشدید می شوند.
انجام فعالیت های تکراری
کارهای تکراری مانند تایپ زیاد، حمل وسایل سنگین، ورزش های خاص یا شغل هایی که با استفاده مداوم از بازو همراه هستند منجر به خستگی و التهاب تاندون های شانه می شوند. لازم به ذکر است چنین التهاب هایی در شب بیشتر احساس می شوند و استراحت کامل شانه را دشوار می کنند.
افزایش سن
با افزایش سن، بدن به طور طبیعی دچار تحلیل در بافت های عضلانی و مفصلی می شود. شانه نیز از این قاعده مستثنی نیست. افراد بالای 40 سال بیشتر در معرض پارگی های ریز تاندونی، آرتروز یا خشکی مفصل هستند که همگی منجر به درد شانه در هنگام خواب می شوند.
دررفتگی شانه یا سابقه آسیب دیدگی
اگر قبلا دچار دررفتگی یا ضربه به شانه شده اید، احتمال اینکه بافت های داخلی شانه همچنان آسیب پذیر باشند وجود دارد. این آسیب ها حتی پس از گذشت زمان، هنگام خوابیدن به پهلو یا حرکت ناگهانی دست در خواب باعث بروز درد می شوند.
درمان درد شانه هنگام خواب
درد شانه در خواب یکی از مشکلات شایعی بوده که کیفیت خواب شبانه را به شدت کاهش می دهد و در برخی موارد نشانه ای از بیماری های جدی تری مانند آرتروز، بورسیت یا سندرم گیرافتادگی می باشد. این درد نه تنها باعث بیدار شدن های مکرر در طول شب می شود بلکه با گذشت زمان عملکرد روزانه فرد را هم مختل می کند. بهتر است بدانید روش درمان این نوع درد تا حد زیادی به علت زمینه ای آن بستگی دارد. در این بخش با مهمترین و موثرترین روش های درمان درد شانه هنگام خواب آشنا می شویم.
داروهای ضدالتهاب و مسکن های خوراکی
برای تسکین فوری درد و کاهش التهاب، استفاده از داروهای ضدالتهاب غیر استروئیدی مانند ایبوپروفن، ناپروکسن یا استامینوفن تجویز می شود. این داروها با کاهش تورم و درد کمک می کنند تا بیمار بتواند خواب بهتری تجربه کند. مصرف این داروها باید طبق دستور پزشک باشد تا از عوارض گوارشی یا کلیوی جلوگیری شود.
کمپرس سرد و استراحت موضعی
در صورتی که درد ناشی از التهاب حاد یا آسیب های اولیه باشد، استفاده از کمپرس یخ به مدت 15 تا 20 دقیقه چند بار در روز بسیار موثر می باشد. همراه با آن، محدود کردن حرکات شانه و اجتناب از فشار آوردن به آن در طی روز به روند بهبود این عارضه کمک می کند.
بیشتر بخوانید: روشهای درمان درد شانه
فیزیوتراپی تخصصی
فیزیوتراپی شامل تمرینات کششی، تقویتی و تکنیک های درمان دستی است که برای افزایش دامنه حرکتی، کاهش التهاب و تقویت عضلات اطراف شانه به کار می رود. این روش برای بسیاری از علل درد شانه مانند آرتروز، سندرم گیرافتادگی و یخ زدگی شانه توصیه می شود.
تزریق کورتیکواستروئید
در صورتی که درد شدید باشد و به درمان های اولیه پاسخ ندهد، پزشک ممکن است تزریق داروی کورتون به ناحیه شانه را تجویز کند. این تزریق به سرعت التهاب را کاهش داده و به بیمار اجازه می دهد خواب راحت تری داشته باشد. البته تزریق باید با تشخیص دقیق انجام شود و تعداد دفعات آن محدود باشد.
درمان آرتروز شانه
در مواردی که علت درد شانه در خواب آرتروز باشد، درمان شامل داروهای ضدالتهاب، فیزیوتراپی، استفاده از کمپرس سرد یا گرم و تمرینات کنترل شده است. در صورت پیشرفت آرتروز و عدم پاسخ به درمان های محافظه کارانه، ممکن است جراحی تعویض مفصل شانه در نظر گرفته شود.
درمان بورسیت شانه
درمان بورسیت با استراحت، داروهای ضد التهاب، فیزیوتراپی و در صورت نیاز تزریق کورتون انجام می شود. در موارد مقاوم، پزشک ممکن است تخلیه یا برداشت بورس آسیب دیده را از طریق جراحی توصیه کند.
درمان سندرم گیرافتادگی شانه
در این شرایط، استراحت دادن به شانه، داروهای ضدالتهاب و تمرینات مخصوص برای رفع گیر افتادگی تجویز می شوند. اگر درمان های اولیه موفقیت آمیز نباشند، جراحی برای آزادسازی فضا در اطراف روتاتور کاف ممکن است لازم باشد.
درمان شانه یخ زده (Frozen Shoulder)
درمان این عارضه بر پایه کاهش درد و افزایش دامنه حرکتی است. مصرف مسکن، جلسات فیزیوتراپی و در موارد شدید، تزریق کورتیکواستروئید یا حتی آرتروسکوپی شانه برای آزادسازی بافت های چسبیده پیشنهاد می شود.
حرکات کششی و اصلاح سبک خواب
تمرینات کششی روزانه مثل “کشش بازوی عقاب”، “حرکت گاو صورت” یا “کشش مثلثی کنار دیوار” می توانند به رفع خشکی مفصل و کاهش درد کمک کنند. همچنین، استفاده از بالش طبی و خوابیدن به پشت به جای پهلو نقش بسزایی در جلوگیری از فشار بیش از حد روی شانه دارد.
کایروپراکتیک (درمان دستی)
درمان دستی با تنظیم مفاصل شانه و گردن، در برخی موارد باعث کاهش درد و بهبود عملکرد می شود. این روش در کنار فیزیوتراپی استفاده می شود و باید توسط فردی متخصص انجام شود تا از آسیب احتمالی جلوگیری شود.
تزریق PRP (پلاسمای غنی از پلاکت)
در مواردی که تاندون ها یا بافت نرم شانه دچار آسیب مزمن شده اند، استفاده از تزریق PRP با تحریک ترمیم بافت به کاهش التهاب و درد کمک می کند. لازم به ذکر است این روش کم تهاجمی بوده و به عنوان درمان جایگزین در افرادی که تمایل به جراحی ندارند، بسیار محبوب است.
پیشگیری از درد شانه هنگام خواب
درد شانه در خواب یکی از مشکلات رایجی بوده که خواب آرام را مختل کرده و به مرور زمان باعث کاهش کیفیت زندگی می شود. این درد نتیجه فشارهای روزانه، وضعیت نادرست خواب یا ضعف عضلات اطراف شانه است. خوشبختانه با رعایت چند نکته ساده و تغییراتی در سبک زندگی میتوان تا حد زیادی از بروز این نوع درد پیشگیری کرد. در ادامه به راهکارهای پیشگیری از درد شانه هنگام خواب اشاره می نماییم:
- پرهیز از حرکات تکراری و سنگین: اگر در طول روز مدام در حال بلند کردن اجسام یا انجام کارهای دستی تکراری هستید، شانه های شما تحت فشار زیادی قرار می گیرند.
- تنظیم زمان های استراحت در طول فعالیت روزانه: اگر شغلتان ایجاب می کند که مدام از بازو و شانه استفاده کنید، حتما در فواصل منظم به شانه تان استراحت دهید تا عضلات فرصت ریکاوری داشته باشند.
- انجام حرکات کششی و گرم کردن قبل از ورزش: قبل از شروع هر فعالیت بدنی یا تمرین ورزشی حتما مفاصل شانه را با حرکات کششی ملایم گرم کنید تا از آسیب های احتمالی و گرفتگی های عضلانی در شب جلوگیری شود.
- تقویت عضلات اطراف شانه با ورزش: تمریناتی که روی عضلات دلتوئید، روتاتور کاف و عضلات پشتی تمرکز دارند، نقش حفاظتی در برابر دردهای شبانه ایفا می کنند.
- استفاده از ابزار کار مناسب: اگر در محیط کار از ابزار خاصی استفاده می کنید، دقت کنید که طراحی آنها مناسب باشد و فشار کمتری به شانه ها وارد کند.
- تنظیم وضعیت خواب: سعی کنید به پشت بخوابید یا اگر به پهلو می خوابید، روی شانه دردناک نخوابید. استفاده از بالش هایی با ارتفاع و سفتی مناسب، فشار روی مفاصل شانه را کاهش می دهد.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، درد شانه هنگام خواب نشانه ای از یک مشکل ساده مثل وضعیت نامناسب خواب یا در موارد جدی تر، بیانگر بیماری های زمینه ای مانند آرتروز، بورسیت یا سندرم گیرافتادگی می باشد. این درد نه تنها خواب آرام شبانه را مختل می کند بلکه در درازمدت باعث محدود شدن حرکات شانه و کاهش کیفیت زندگی می شود. خوشبختانه با شناخت دلایل اصلی درد، اصلاح سبک خواب، انجام تمرینات مناسب، رعایت نکات پیشگیری و در صورت لزوم مراجعه به بهترین متخصص ارتوپد تهران میتوان این عارضه را کنترل یا درمان کرد.
