چرا جراحی تعویض مفصل زانو نجام می شود؟

تعویض مفصل زانو؛ همه آنچه برای انجام این عمل باید دانست!

تعویض مفصل زانو یکی از جراحی‌های پیشرفته و مؤثر در حوزه پزشکی است که برای درمان بیمارانی که با مشکلات جدی مفصل زانو روبرو هستند، تعیین شده است. با پیشرفت فناوری و تکنیک‌های جراحی، تعویض مفصل زانو به یکی از روش‌های اصلی و موثر در بهبود عملکرد و کیفیت زندگی افراد مبتلا به آسیب‌ها و بیماری‌های مفصل زانو تبدیل شده است. در این مقاله به بررسی عمل تعویض مفصل زانو، فناوری‌های مورد استفاده، فرآیند جراحی و انواع تکنیک های مورد استفاده می‌پردازیم.

اهداف عمل تعویض مفصل زانو چیست؟

عمل تعویض مفصل زانو چیست؟

عمل تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی یکی از روش‌های جراحی برای کاهش درد و بهبود عملکرد مفصل زانو است. در این جراحی، بخش‌های آسیب‌دیده مفصل زانو شامل استخوان ران، کاسه زانو و ساق پا برداشته و یک مفصل مصنوعی (پروتز) جایگزین آنها می‌شود. پروتزها می‌توانند از جنس فلز، سرامیک یا پلاستیک قوی ساخته شوند.

همه چیز درباره انواع روش های جراحی تعویض مفصل زانو

جراحی تعویض مفصل زانو را می توان بر اساس وسعت جراحی و قسمت های خاص زانو که تعویض می شود به چند نوع دسته بندی کرد. در ادامه انواع اصلی جراحی های تعویض مفصل زانو آورده شده است.

تعویض کامل مفصل زانو (TKR)

کل مفصل زانو با اجزای مصنوعی جایگزین می شود. این روش شامل لایه برداری بخش های زیر و جایگزینی یک پروتز است:

  • انتهای استخوان ران
  • بالای استخوان ساق پا
  • قسمت پشتی کشکک

رایج ترین نوع جراحی تعویض مفصل زانو است و معمولاً برای بیماران مبتلا به آرتریت شدید یا آسیب مفصلی گسترده توصیه می شود.

تعویض جزئی زانو (PKR)

به عنوان تعویض تک جداره ای زانو نیز شناخته می شود، زمانی انجام می شود که تنها یک قسمت از سه قسنت زیر دیده باشد:

  • محفظه داخلی
  • جانبی (خارج)
  • پاتلوفمورال (جلو)

در تعویض جزئی زانو، تنها قسمت آسیب دیده تعویض می شود و استخوان و غضروف سالم حفظ می شود. این روش نسبت به تعویض کامل زانو کمتر تهاجمی است.

تعویض دوطرفه زانو

در تعویض دوطرفه زانو، هر دو زانو به طور همزمان تعویض می شوند. این کار را می توان به صورت یک عمل جراحی با یک مرحله انجام داد

  • ابتدا یک زانو جراحی خوهد شد
  • بدون فاصله عمل دوم انجام می شود

تعویض همزمان مفاصل زانو معمولاً برای بیماران مبتلا به آرتریت شدید در هر دو زانو که از سلامت کلی خوبی برخوردار هستند، توصیه می شود.

دلایل و اهداف تعویض مفصل زانو چیست؟

تعویض مفصل زانو که به عنوان آرتروپلاستی زانو نیز شناخته می شود، یک روش جراحی است که معمولاً برای افرادی که آسیب شدید زانو یا درد مزمن زانو دارند توصیه می شود که به طور قابل توجهی کیفیت زندگی آنها را مختل می کند. در اینجا چند دلیل رایج برای در نظر گرفتن تعویض مفصل زانو آورده شده است:

استئوآرتریت: این شایع ترین دلیل تعویض مفصل زانو که منجر به تجزیه غضروف، درد، تورم و سفتی می شود.

آرتریت روماتوئید: یک بیماری خود ایمنی که باعث التهاب مزمن مفاصل، درد، تورم و آسیب مفاصل می شود.

آرتروز پس از سانحه: پس از حوادثی مانند شکستگی، پارگی رباط یا آسیب منیسک که به غضروف زانو آسیب می رسانند.

نکروز آواسکولار: خون رسانی به استخوان مختل شده و منجر به مرگ بافت استخوانی می شود.

دردهای شدید زانو: که با درمان های کم تر تهاجمی مانند داروها، فیزیوتراپی یا تزریق بهبود نمیابد.

تغییر شکل: شرایطی مانند خمیدگی شدید (واروس) یا زانوهای ضربه ای (والگوس) می تواند منجر به ساییدگی و پارگی ناهموار در مفصل زانو شود و به طور بالقوه نیاز به تعویض زانو برای بازگرداندن تراز و عملکرد مناسب داشته باشد.

کاهش تحرک و کیفیت زندگی: وقتی مشکلات زانو به شدت تحرک را محدود می کند، راه رفتن، بالا رفتن از پله ها یا انجام فعالیت های روزانه را دشوار می کند، تعویض زانو می تواند به بازیابی عملکرد و بهبود کیفیت زندگی کمک کند.

سایر درمان های ناموفق: اگر درمان‌های غیرجراحی مانند داروهای ضد درد، داروهای ضدالتهاب، فیزیوتراپی، تزریق کورتیکواستروئید و اصلاح سبک زندگی تسکین کافی ایجاد نکرد، ممکن است تعویض زانو توصیه شود.

التهاب و تورم مزمن زانو: التهاب و تورم مداوم زانو که با درمان های غیرجراحی بهبود نمی یابد، می تواند نشانه ای برای تعویض زانو باشد.

استئوفیت: تشکیل خارهای استخوانی (استئوفیت) در اطراف مفصل زانو به دلیل آرتروز می تواند باعث درد و محدودیت حرکتی شود که به طور بالقوه نیاز به جراحی دارد.

عمل تعویض مفصل زانو چه مزایایی دارد؟

تعویض مفصل زانو یا آرتروپلاستی زانو می تواند مزایای زیادی را برای افرادی که از درد و ناتوانی شدید زانو رنج می برند ارائه دهد. در اینجا برخی از مزایای اصلی تعویض مفصل زانو آورده شده است:

تسکین درد: مهمترین مزیت جراحی تعویض مفصل زانو تسکین قابل توجه درد مزمن زانو است. بیمارانی که دچار مشکلاتی نظیر استئوآرتریت یا آرتریت روماتوئی هستند، با انجام این عمل اغلب کاهش قابل توجهی در درد را تجربه می کنند.

بهبود تحرک: مشکلات مفصل زانو می تواند تحرک را به شدت محدود کند و انجام کارهای روزمره مانند راه رفتن، بالا رفتن از پله ها یا بلند شدن از روی صندلی را دشوار کند. تعویض زانو می تواند دامنه حرکتی مفصل زانو را بازیابی و آن را بهبود بخشد.

بهبود کیفیت زندگی: با کاهش درد و بهبود عملکرد زانو، جراحی تعویض زانو می تواند کیفیت کلی زندگی را بهبود بخشد. بیماران می‌توانند به سرگرمی‌ها و فعالیت‌هایی که به دلیل درد زانو قادر به انجام آن ها نبوده اند، بازگردند.

عملکرد بهتر مفصل: یک مفصل زانو مصنوعی جدید می تواند حرکت نرمتر و پایدارتری را در مقایسه با زانوی طبیعی آسیب دیده یا با آرتروز ارائه دهد. این مسئله می تواند عملکرد کلی مفصل را تا حد قابل بهبود بخشد.

افزایش استقلال: با کاهش درد و بهبود تحرک، بیماران می توانند در فعالیت های روزانه خود مستقل تر شوند و نیاز به کمک دیگران را کاهش دهند.

نتایج بلند مدت: تعویض‌های زانو مدرن به گونه‌ای طراحی شده‌اند که بادوام باشند و می‌توانند برای سال‌ها دوام داشته باشند و درازمدت از درد و اختلال زانو تسکین دهند. بسیاری از بیماران برای 15 تا 20 سال یا بیشتر مزایایی را تجربه می کنند.

کاهش وابستگی به دارو: بیماران اغلب متوجه می شوند که پس از جراحی تعویض زانو به داروهای مسکن کمتری نیاز دارند، که خطر عوارض جانبی مرتبط با استفاده طولانی مدت از مسکن ها را کاهش می دهد.

بهبود خواب: زانو درد مزمن می تواند خواب را مختل کند. با کاهش درد، تعویض مفصل زانو می تواند به بیماران کمک کند تا کیفیت خواب بهتری داشته باشند.

جراحی تعویض مفصل زانو چگونه انجام می شود؟

جراحی تعویض مفصل زانو که به عنوان آرتروپلاستی زانو نیز شناخته می شود، عملی است که در آن مفصل زانو آسیب دیده با مواد مصنوعی جایگزین می شود. این جراحی معمولاً برای تسکین درد و بازیابی عملکرد در بیماران مبتلا به آرتریت شدید زانو یا سایر شرایط ناتوان کننده زانو انجام می شود. در اینجا یک مرور گام به گام از نحوه انجام جراحی تعویض مفصل زانو آورده شده است:

آمادگی قبل از عمل

قبل از جراحی، بیماران تحت یک ارزیابی پزشکی کامل از جمله آزمایش خون، مطالعات تصویربرداری (مانند اشعه ایکس یا MRI) و ارزیابی سلامت کلی قرار می‌گیرند. علاوه بر این، جراح در مورد روش، خطرات احتمالی و مراقبت های پس از عمل با بیمار صحبت خواهد کرد.

بیهوشی

جراحی با بیهوشی شروع می شود. بیماران ممکن است بیهوشی عمومی دریافت کنند، که آنها را در طول مدت عمل به خواب می برد، یا بی حسی موضعی (نخاعی یا اپیدورال)، که در حالی که بیمار بیدار است، بخش پایین بدن را بی حس می کند.

برش

جراح برای دسترسی به مفصل، برشی روی زانو ایجاد می کند. طول و محل برش بسته به نوع تعویض زانو و ترجیح جراح می تواند متفاوت باشد. به طور معمول، برش حدود 6 تا 10 اینچ طول دارد.

برداشتن بافت آسیب دیده

جراح با دقت غضروف و استخوان آسیب دیده را از سطح مفصل زانو خارج می کند. این شامل باز کردن انتهای استخوان ران (استخوان ران) و تیبیا (استخوان ساق پا) و در برخی موارد، قسمت زیرین کشکک (کاسه زانو) است.

کاشت پروتز

سپس جراح سطوح استخوانی را طوری شکل می دهد که با اجزای پروتز متناسب باشد. پروتز معمولاً از سه بخش تشکیل شده است:

  • جزء فمورال: ساخته شده از فلز، روی انتهای استخوان ران قرار می گیرد.
  • جزء تیبیا: ساخته شده از فلز و پلاستیک، روی قسمت بالای استخوان درشت نی قرار می گیرد.
  • جزء کشکک: ساخته شده از پلاستیک، در صورت نیاز ممکن است به پشت کشکک متصل شود.

اجزاء معمولاً با استفاده از سیمان استخوان یا در برخی موارد با روشی بدون سیمان در جای خود ثابت می شوند که به استخوان اجازه می دهد تا به داخل پروتز رشد کند.

تراز و تعادل

جراح اطمینان حاصل می کند که مفصل جدید به درستی تراز و متعادل شده است. این مرحله برای عملکرد صحیح زانو و برای طول عمر ایمپلنت بسیار مهم است. برای دستیابی به هم ترازی و ثبات بهینه، تنظیمات در صورت نیاز انجام می شود.

بسته شدن

هنگامی که پروتز به طور ایمن در جای خود قرار گرفت و تراز بودن زانو تایید شد، جراح برش را با بخیه یا منگنه می بندد. یک باند استریل برای محافظت از زخم اعمال می شود.

مراقبت های بعد از عمل

پس از جراحی، بیمار به اتاق ریکاوری منتقل می‌شود و در آنجا با از بین رفتن بیهوشی تحت نظارت دقیق قرار می‌گیرد. مدیریت درد، فیزیوتراپی و داروها برای جلوگیری از لخته شدن خون بلافاصله پس از جراحی شروع می شود.

توانبخشی

توانبخشی بخش مهمی از روند بهبودی است. فیزیوتراپی معمولاً از یک روز پس از جراحی شروع می شود و برای چند هفته تا چند ماه ادامه می یابد. هدف بهبود قدرت، انعطاف پذیری و عملکرد زانو است.

بعد از تعویض مفصل زانو باید چه کنیم؟

پس از عمل تعویض مفصل زانو، بسیاری از مراقبت‌ها و توصیه‌های مهم وجود دارد که برای بهبود بهتر و بازگشت به فعالیت‌های روزمره باید رعایت شوند. اولین مورد اهمیتی که باید به آن توجه شود، توصیه‌های پزشک مربوط به فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی است.

این تمرینات کمک می‌کنند تا قدرت عضلات زانو افزایش یابد و استحکام بیشتری به مفصل بدهند. همچنین، رعایت دستورات پزشک مربوط به تغذیه، مراقبت از جراحی و داروهای تجویز شده نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. به طور کلی، پس از عمل تعویض مفصل زانو، ادامه دادن مراقبت‌های پزشکی و پیگیری دقیق نکات توصیه شده، کمک می‌کند تا فرآیند بهبودی بهتری را تجربه کنید و از نتایج مثبت این جراحی بهره‌مند شوید.

6 نکته مهم در انجام جراحی تعویض مفصل زانو که باید بدانید!

  1. انتخاب زمان مناسب برای انجام عمل تعویض مفصل زانو امری بسیار حیاتی است
  2. قبل از انجام عمل تعویض مفصل زانو، باید به دقت تمامی دستورات و راهنمایی‌های پزشک را دنبال کنید.
  3. انتخاب یک جراح ماهر و با تجربه در انجام عمل تعویض مفصل زانو امری بسیار اساسی است. تجربه و تخصص جراح می‌تواند تاثیر بسزایی در موفقیت جراحی زانو داشته باشد.
  4. تهیه برنامه تمرینات فیزیوتراپی پس از جراحی و آگاهی از نکات مراقبتی پس از عمل، نقش بسیار مهمی در موفقیت جراحی دارد.
  5. پیروی از دستورات پزشک، انجام تمرینات فیزیوتراپی و مراقبت از محل جراحی نقش کلیدی در بهبودی سریعتر بیمار دارد.
  6. قبل از انجام عمل تعویض مفصل زانو، باید با تمامی عوارض و پیامدهای ممکن این جراحی آشنا شوید و با پزشک خود در مورد آنها مشورت کنید.

جدیدترین شیوه جراحی تعویض مفصل زانو

این تکنیک از فناوری کامپیوتری برای کمک به جراح در برنامه ریزی و انجام تعویض زانو با دقت بیشتر استفاده می کند. جراحی به کمک کامپیوتر می تواند هم ترازی و قرار دادن پروتز زانو را بهبود بخشد و به طور بالقوه نتیجه و طول عمر ایمپلنت را افزایش دهد.

تعویض زانو با کمک رباتیک شامل استفاده از یک سیستم روباتیک برای کمک به جراح در انجام این عمل می شود. این ربات بازخورد در زمان واقعی ارائه می دهد و دقت برش استخوان و موقعیت ایمپلنت را افزایش می دهد. این فناوری می تواند به تراز دقیق تر و نتایج کلی بهتر منجر شود.

مطالب مرتبط
دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *