شکستگی شانه یکی از آسیب های شایع اسکلتی در افراد میانسال و سالمند بوده که با افزایش سن، احتمال بروز آن به طور قابل توجهی بیشتر می شود. طبق آمار، سالانه از هر 10 هزار نفر، حدود 101 نفر دچار شکستگی شانه می شوند و این رقم در افراد بالای 65 سال بیشتر مشاهده می شود. این عارضه معمولا بر اثر ضربه مستقیم، زمین خوردن یا تصادف رخ می دهد و نواحی ای اعم از استخوان کتف، ترقوه یا بخش فوقانی بازو را درگیر می کند. در این مقاله به بررسی موضوعات مختلفی اعم از علت، علائم، روشهای پیشگیری، عوامل خطر، روشهای تشخیص و درمان این عارضه می پردازیم پس با ما همراه باشید.
شکستگی شانه چیست؟
وقتی شکستگی استخوان بازو در نزدیکی یا در قسمت بالایی مفصل شانه رخ می دهد، معمولا به این عارضه شکستگی شانه گفته می شود. این نوع شکستگی در نواحی مختلفی از استخوان بازو اتفاق می افتد اما بیشتر اوقات در قسمت گردن استخوان بازو دیده می شود.
محل دقیق شکستگی اهمیت زیادی دارد، زیرا استخوان بازو به عضلات اصلی شانه متصل بوده و این اتصال در نحوه درمان نقش مهمی ایفا می کند. استفاده از ناحیه آسیب دیده منجر به درد شدید می گردد و در صورت عدم درمان مناسب، احتمال تغییر شکل استخوان در زمان جوش خوردن نیز وجود دارد.
علائم شکستگی شانه و کتف
لازم به ذکر است علائم این عارضه وابسته به شدت شکستگی یا ترک ایجاد شده در ناحیه کتف و شانه هستند. شایع ترین علائم شکستگی استخوان شانه عبارتند از:
- درد در هنگام تنفس عمیق
- ناتوانی در نگه داشتن بازو
- ناتوانی در حرکت دادن شانه
- درد شدید و ناگهانی در ناحیه شانه
- سوزن سوزن شدن در دست یا بازو
- تورم به همراه کبودی اطراف مفصل
- تغییر شکل شانه نسبت به حالت طبیعی
- احساس ساییدگی یا صدای غیرطبیعی هنگام حرکت شانه
بیشتر بخوانید: آرتروز شانه چیست؟
دلایل بروز شکستگی شانه
معمولا شکستگی شانه به ویژه شکستگی استخوان کتف، زمانی رخ می دهد که نیروی شدیدی به ناحیه شانه یا پشت وارد شود. در ادامه به مهم ترین دلایل بروز شکستگی شانه اشاره می نماییم:
تصادفات رانندگی
یکی از شایع ترین دلایل شکستگی کتف، تصادفات وسایل نقلیه هستند. برخورد مستقیم شانه با فرمان، داشبورد یا حتی کشش ناگهانی کمربند ایمنی نیروی زیادی به شانه وارد کرده و باعث شکستگی می شود. اغلب این نوع آسیب دیدگی با صدمات دیگری مثل شکستگی دنده یا آسیب به قفسه سینه همراه است.
سقوط از ارتفاع
افتادن از بلندی مانند نردبان، پله یا پشت بام یکی از دلایل شکستگی شانه است. در این شرایط اگر فرد با شانه یا پشت خود به زمین برخورد کند، احتمال شکستگی استخوان شانه افزایش می یابد.
ضربات مستقیم
وارد شدن ضربه مستقیم به شانه یا ناحیه پشتی به ویژه در حوادث کاری، درگیری ها یا ورزش هایی که برخورد زیادی دارند، منجر به شکستگی می شود. این ضربات بیشتر به بدنه یا زوائد استخوان کتف آسیب می رسانند.
ورزش های پرخطر
فعالیت در ورزش هایی مانند فوتبال، اسب سواری، دوچرخه سواری، اسکی یا موتور سواری که در آن احتمال سقوط یا برخورد وجود دارد، باعث شکستگی استخوان شانه می شود. بهتر است بدانید ورزشکاران این رشته ها بیشتر در معرض این نوع آسیب هستند.
پوکی استخوان
در افراد مسن یا کسانی که تراکم استخوانی پایینی دارند، حتی یک ضربه خفیف یا سقوط ساده نیز منجر به شکستگی کتف می شود. در این شرایط استخوان ها به دلیل ضعف ناشی از پوکی استخوان، مقاومت کمی در برابر ضربه دارند.
افتادن روی بازوی کشیده شده
یکی از مکانیسم های شایع شکستگی کتف، زمانی است که فرد در حال سقوط به صورت ناخودآگاه دست خود را برای محافظت از بدن باز می کند. این حرکت باعث وارد شدن نیروی شدید به مفصل شانه و در نهایت شکستگی کتف می شود.
بیشتر بخوانید: در رفتگی آرنج چیست؟
انواع شکستگی در ناحیه شانه و کتف
بیشتر شکستگی ها در کودکان در استخوان ترقوه و در بزرگان در قسمت بالای استخوان بازو (هومروس) ایجاد می شوند. این تفاوت به دلیل استخوان بدنی و فعالیت های هر گروه سنی است. برخی از انواع این شکستگی ها عبارتند از:
- شکستگی کتف (اسکاپولا): کتف استخوان مثلثی شکل پشت شانه بوده و شکستگی آن بسیار نادر می باشد ولی معمولا ناشی از ضربه های شدید مثل تصادف یا سقوط است.
- شکستگی ترقوه (کلاویکول): ترقوه استخوانی باریک و بلند بوده که بین گردن و شانه قرار دارد و شکستگی آن اغلب بر اثر زمین خوردن، ضربه مستقیم یا تصادف رخ می دهد.
- شکستگی بالای استخوان بازو (پروگزیمال هومروس): این شکستگی در قسمت فوقانی استخوان بازو یا نزدیک سر آن رخ می دهد و در افراد مسن به ویژه کسانی که دچار پوکی استخوان هستند، شایع تر است.
مدت زمان درمان شکستگی های شانه و کتف
مدت زمان درمان شکستگی های شانه و کتف به عواملی مانند سن بیمار، محل دقیق شکستگی و شدت آسیب بستگی دارد. در کودکان زیر 8 سال، شکستگی استخوان ترقوه معمولا طی 6 تا 8 هفته بهبود می یابد اما در نوجوانان و بزرگسالان این زمان به 10 تا 12 هفته یا حتی بیشتر افزایش می یابد. بیشتر شکستگی های ترقوه در بزرگسالان بعد از 4 ماه کاملا بهبود می یابند. اگر شکستگی به چند قطعه تقسیم شده باشد، ممکن است روند درمان طولانی تر شده و نیاز به مراقبت ویژه یا جراحی داشته باشد.
روشهای پیشگیری از شکستگی شانه و کتف
پیشگیری از شکستگی کتف و شانه با رعایت نکات زیر امکان پذیر است:
- انجام منظم تمرینات ورزشی برای تقویت عضلات اطراف شانه، افزایش پایداری مفصل شانه و کاهش خطر شکستگی در زمان زمین خوردن یا ضربه موثر است.
- استفاده از کفش مناسب، دوری از سطوح لغزنده، احتیاط در پله ها و توجه به محیط اطراف از زمین خوردن و در نتیجه شکستگی کتف یا شانه جلوگیری می کند.
- در افراد مسن یا کسانی که در معرض پوکی استخوان هستند، مصرف مکمل های کلسیم و ویتامین D، فعالیت بدنی سبک و منظم و مشاوره پزشکی منظم به تقویت استخوان ها کمک می کند.
- در ورزش های پرخطر مانند فوتبال، اسکی یا موتورسواری و همچنین در محیط های کاری صنعتی، استفاده از کلاه ایمنی، محافظ شانه و لباس های ایمن نقش بسیار مهمی در جلوگیری از آسیب به شانه دارد.
روشهای تشخیص شکستگی شانه
برای تشخیص دقیق شکستگی شانه، بهترین متخصص ارتوپد تهران از روش های مختلف تصویربرداری استفاده می کند تا محل، نوع و شدت آسیب را تعیین کند. این روش ها نقش بسزایی در تعیین درمان مناسب و پیشگیری از عوارض دارد. روش های اصلی تشخیص عبارتند از:
- معاینه
- ام آر آی
- سی تی اسکن
- رادیوگرافی ساده
روشهای درمان شکستگی شانه
درمان شکستگی استخوان شانه به نوع و شدت آسیب بستگی دارد. در بیشتر موارد، درمان بدون جراحی و با استراحت ممکن است کافی باشد، اما در موارد شدیدتر که استخوان ها جابجا شده یا شکسته اند، جراحی لازم است. به طور کلی روش های درمان این عارضه شامل موارد زیر است:
- یخ (برای کاهش درد و تورم)
- دارو درمانی (برای تسکین درد)
- بستن بازو (برای ثابت نگه داشتن استخوان)
- فیزیوتراپی (برای بهبود دامنه حرکتی و قدرت شانه)
- عمل جراحی (برای شکستگی های پیچیده و جابجایی استخوان ها)
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، شکستگی شانه و کتف کیفیت زندگی شما عزیزان را تحت تاثیر قرار می دهد و نیاز به درمان صحیح و مراقبت ویژه دارد. علاوه بر روش های پزشکی مانند جراحی در موارد پیچیده، فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی برای بهبود کامل ضروری هستند. تغذیه مناسب با مصرف پروتئین، ویتامین D، کلسیم و ویتامین C به ترمیم استخوان و عضلات کمک می کند. همچنین مواد غذایی ضد التهاب منجر به تسریع روند بهبودی می گردد. پیروی از توصیه های پزشک و تیم درمانی همراه با مراقبت های صحیح به شما عزیزان کمک خواهد کرد تا به سرعت به فعالیت های روزمره خود بازگردید.
