شکستگی شانه یکی از آسیب های شایع اسکلتی در افراد میانسال و سالمند بوده که با افزایش سن، احتمال بروز آن به طور قابل توجهی بیشتر می شود. طبق آمار، سالانه از هر 10 هزار نفر، حدود 101 نفر دچار شکستگی شانه می شوند و این رقم در افراد بالای 65 سال بیشتر مشاهده می شود. این عارضه معمولا بر اثر ضربه مستقیم، زمین خوردن یا تصادف رخ می دهد و نواحی ای اعم از استخوان کتف، ترقوه یا بخش فوقانی بازو را درگیر می کند. در این مقاله به بررسی موضوعات مختلفی اعم از علت، علائم، روشهای پیشگیری، عوامل خطر، روشهای تشخیص و درمان این عارضه می پردازیم پس با ما همراه باشید.
شکستگی شانه چیست؟
وقتی شکستگی استخوان بازو در نزدیکی یا در قسمت بالایی مفصل شانه رخ می دهد، معمولا به این عارضه شکستگی شانه گفته می شود. این نوع شکستگی در نواحی مختلفی از استخوان بازو اتفاق می افتد اما بیشتر اوقات در قسمت گردن استخوان بازو دیده می شود.
محل دقیق شکستگی اهمیت زیادی دارد، زیرا استخوان بازو به عضلات اصلی شانه متصل بوده و این اتصال در نحوه درمان نقش مهمی ایفا می کند. استفاده از ناحیه آسیب دیده منجر به درد شدید می گردد و در صورت عدم درمان مناسب، احتمال تغییر شکل استخوان در زمان جوش خوردن نیز وجود دارد.
علائم شکستگی شانه و کتف
لازم به ذکر است علائم این عارضه وابسته به شدت شکستگی یا ترک ایجاد شده در ناحیه کتف و شانه هستند. شایع ترین علائم شکستگی استخوان شانه عبارتند از:
- درد در هنگام تنفس عمیق
- ناتوانی در نگه داشتن بازو
- ناتوانی در حرکت دادن شانه
- درد شدید و ناگهانی در ناحیه شانه
- سوزن سوزن شدن در دست یا بازو
- تورم به همراه کبودی اطراف مفصل
- تغییر شکل شانه نسبت به حالت طبیعی
- احساس ساییدگی یا صدای غیرطبیعی هنگام حرکت شانه
بیشتر بخوانید: آرتروز شانه چیست؟
دلایل بروز شکستگی شانه
معمولا شکستگی شانه به ویژه شکستگی استخوان کتف، زمانی رخ می دهد که نیروی شدیدی به ناحیه شانه یا پشت وارد شود. در ادامه به مهم ترین دلایل بروز شکستگی شانه اشاره می نماییم:
تصادفات رانندگی
یکی از شایع ترین دلایل شکستگی کتف، تصادفات وسایل نقلیه هستند. برخورد مستقیم شانه با فرمان، داشبورد یا حتی کشش ناگهانی کمربند ایمنی نیروی زیادی به شانه وارد کرده و باعث شکستگی می شود. اغلب این نوع آسیب دیدگی با صدمات دیگری مثل شکستگی دنده یا آسیب به قفسه سینه همراه است.
سقوط از ارتفاع
افتادن از بلندی مانند نردبان، پله یا پشت بام یکی از دلایل شکستگی شانه است. در این شرایط اگر فرد با شانه یا پشت خود به زمین برخورد کند، احتمال شکستگی استخوان شانه افزایش می یابد.
ضربات مستقیم
وارد شدن ضربه مستقیم به شانه یا ناحیه پشتی به ویژه در حوادث کاری، درگیری ها یا ورزش هایی که برخورد زیادی دارند، منجر به شکستگی می شود. این ضربات بیشتر به بدنه یا زوائد استخوان کتف آسیب می رسانند.
ورزش های پرخطر
فعالیت در ورزش هایی مانند فوتبال، اسب سواری، دوچرخه سواری، اسکی یا موتور سواری که در آن احتمال سقوط یا برخورد وجود دارد، باعث شکستگی استخوان شانه می شود. بهتر است بدانید ورزشکاران این رشته ها بیشتر در معرض این نوع آسیب هستند.
پوکی استخوان
در افراد مسن یا کسانی که تراکم استخوانی پایینی دارند، حتی یک ضربه خفیف یا سقوط ساده نیز منجر به شکستگی کتف می شود. در این شرایط استخوان ها به دلیل ضعف ناشی از پوکی استخوان، مقاومت کمی در برابر ضربه دارند.
افتادن روی بازوی کشیده شده
یکی از مکانیسم های شایع شکستگی کتف، زمانی است که فرد در حال سقوط به صورت ناخودآگاه دست خود را برای محافظت از بدن باز می کند. این حرکت باعث وارد شدن نیروی شدید به مفصل شانه و در نهایت شکستگی کتف می شود.
بیشتر بخوانید: در رفتگی آرنج چیست؟
انواع شکستگی شانه
انواع شکستگی شانه بر اساس محل آسیب، شدت ضربه و میزان جابجایی استخوان ها دسته بندی می شوند. این آسیب ممکن است استخوان ترقوه، سر استخوان بازو یا استخوان کتف را درگیر کند و هر کدام علائم و روش درمان متفاوتی داشته باشند. شناخت دقیق انواع شکستگی شانه به پزشک کمک میکند بهترین روش درمان را انتخاب کرده و از بروز عوارض احتمالی جلوگیری شود.
| نوع شکستگی شانه | توضیحات |
|---|---|
| شکستگی ترقوه | این نوع از شایع ترین شکستگی های ناحیه شانه است و معمولا در اثر زمین خوردن، ضربه مستقیم یا تصادف ایجاد می شود. درد، تورم و ناتوانی در حرکت دادن شانه از علائم رایج آن هستند. |
| شکستگی سر استخوان بازو | این شکستگی در قسمت بالایی استخوان بازو و نزدیک مفصل شانه رخ می دهد. این نوع آسیب در سالمندان و افراد مبتلا به پوکی استخوان بیشتر دیده می شود و شدت آن از خفیف تا شدید متغیر می باشد. |
| شکستگی کتف | شکستگی استخوان کتف کمتر شایع است و معمولا در اثر ضربه های شدید مانند تصادف یا سقوط از ارتفاع اتفاق می افتد. این نوع شکستگی ممکن است حرکت طبیعی شانه را به طور قابل توجهی محدود کند. |
| شکستگی بدون جابجایی | در این نوع، استخوان شکسته شده اما قطعات آن از محل اصلی خود خارج نشده اند. درمان آن معمولا ساده تر است و در بسیاری از موارد با استراحت، بی حرکتی و مراقبت مناسب بهبود پیدا می کند. |
| شکستگی جابجا شده | در این حالت، قطعات استخوان پس از شکستگی از محل طبیعی خود حرکت کرده اند. این نوع شکستگی معمولا به بررسی دقیق تر نیاز دارد و گاهی بدون جااندازی یا جراحی به درستی ترمیم نمی شود. |
| شکستگی باز شانه | در شکستگی باز، علاوه بر شکستگی استخوان، پوست و بافت های اطراف نیز آسیب می بینند و ممکن است استخوان از پوست بیرون بزند. این وضعیت یک اورژانس پزشکی است و نیاز به درمان فوری دارد. |
| شکستگی بسته شانه | در این نوع شکستگی، پوست سالم باقی می ماند و استخوان از بدن خارج نمی شود. با این حال، درد شدید، تورم و کاهش دامنه حرکتی همچنان وجود داشته و نیاز به بررسی پزشکی ضروری است. |
مدت زمان درمان شکستگی های شانه و کتف
مدت زمان درمان شکستگی های شانه و کتف به عواملی مانند سن بیمار، محل دقیق شکستگی و شدت آسیب بستگی دارد. در کودکان زیر 8 سال، شکستگی استخوان ترقوه معمولا طی 6 تا 8 هفته بهبود می یابد اما در نوجوانان و بزرگسالان این زمان به 10 تا 12 هفته یا حتی بیشتر افزایش می یابد. بیشتر شکستگی های ترقوه در بزرگسالان بعد از 4 ماه کاملا بهبود می یابند. اگر شکستگی به چند قطعه تقسیم شده باشد، ممکن است روند درمان طولانی تر شده و نیاز به مراقبت ویژه یا جراحی داشته باشد.
روشهای پیشگیری از شکستگی شانه و کتف
پیشگیری از شکستگی کتف و شانه با رعایت نکات زیر امکان پذیر است:
- انجام منظم تمرینات ورزشی برای تقویت عضلات اطراف شانه، افزایش پایداری مفصل شانه و کاهش خطر شکستگی در زمان زمین خوردن یا ضربه موثر است.
- استفاده از کفش مناسب، دوری از سطوح لغزنده، احتیاط در پله ها و توجه به محیط اطراف از زمین خوردن و در نتیجه شکستگی کتف یا شانه جلوگیری می کند.
- در افراد مسن یا کسانی که در معرض پوکی استخوان هستند، مصرف مکمل های کلسیم و ویتامین D، فعالیت بدنی سبک و منظم و مشاوره پزشکی منظم به تقویت استخوان ها کمک می کند.
- در ورزش های پرخطر مانند فوتبال، اسکی یا موتورسواری و همچنین در محیط های کاری صنعتی، استفاده از کلاه ایمنی، محافظ شانه و لباس های ایمن نقش بسیار مهمی در جلوگیری از آسیب به شانه دارد.
نحوه خوابیدن بعد از شکستگی شانه
نحوه خوابیدن بعد از شکستگی شانه نقش مهمی در کاهش درد، جلوگیری از فشار روی مفصل و بهبود سریع تر آسیب دارد. بیشتر پزشکان توصیه می کنند بیمار به پشت بخوابد و شانه آسیب دیده را با بالش در وضعیت ثابت و راحت نگه دارد. در بعضی موارد، خوابیدن در حالت نیمه نشسته روی تخت یا مبل فشار روی شانه را کمتر می کند و خواب راحت تری ایجاد می کند. همچنین باید از خوابیدن روی شانه آسیب دیده یا وارد شدن وزن بدن به این ناحیه کاملا خودداری شود. رعایت وضعیت صحیح خواب بعد از شکستگی شانه به کاهش تورم، کمتر شدن درد شبانه و تسریع روند بهبودی کمک می کند.
روشهای تشخیص شکستگی شانه
برای تشخیص دقیق شکستگی شانه، بهترین متخصص ارتوپد تهران از روش های مختلف تصویربرداری استفاده می کند تا محل، نوع و شدت آسیب را تعیین کند. این روش ها نقش بسزایی در تعیین درمان مناسب و پیشگیری از عوارض دارد. روش های اصلی تشخیص عبارتند از:
- معاینه
- ام آر آی
- سی تی اسکن
- رادیوگرافی ساده
دکتر حمیدرضا اصلانی ارتوپد و فوق تخصص ارتروسکوپی و جراحی
روشهای درمان شکستگی شانه
درمان شکستگی استخوان شانه به نوع و شدت آسیب بستگی دارد. در بیشتر موارد، درمان بدون جراحی و با استراحت ممکن است کافی باشد، اما در موارد شدیدتر که استخوان ها جابجا شده یا شکسته اند، جراحی لازم است. به طور کلی روش های درمان این عارضه شامل موارد زیر است:
- یخ (برای کاهش درد و تورم)
- دارو درمانی (برای تسکین درد)
- بستن بازو (برای ثابت نگه داشتن استخوان)
- فیزیوتراپی (برای بهبود دامنه حرکتی و قدرت شانه)
- عمل جراحی (برای شکستگی های پیچیده و جابجایی استخوان ها)
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، شکستگی شانه و کتف کیفیت زندگی شما عزیزان را تحت تاثیر قرار می دهد و نیاز به درمان صحیح و مراقبت ویژه دارد. علاوه بر روش های پزشکی مانند جراحی در موارد پیچیده، فیزیوتراپی و تمرینات تقویتی برای بهبود کامل ضروری هستند. تغذیه مناسب با مصرف پروتئین، ویتامین D، کلسیم و ویتامین C به ترمیم استخوان و عضلات کمک می کند. همچنین مواد غذایی ضد التهاب منجر به تسریع روند بهبودی می گردد. پیروی از توصیه های پزشک و تیم درمانی همراه با مراقبت های صحیح به شما عزیزان کمک خواهد کرد تا به سرعت به فعالیت های روزمره خود بازگردید.
