بیماری های شانه از جمله مشکلات شایعی هستند که افراد را در هر سنی به ویژه در میان ورزشکاران، کارمندان پشت میز نشین و سالمندان درگیر می کنند. شانه به عنوان یکی از پیچیده ترین و متحرک ترین مفاصل بدن در معرض انواع مختلفی از آسیب ها و بیماری ها قرار دارد. اما چه علائمی نشان دهنده یک بیماری شانه ای جدی هستند؟ و چه زمانی باید برای درمان اقدام کرد؟ در این مقاله قصد داریم به بررسی کامل شایع ترین آسیب ها و بیماری های شانه و علائم هشدار دهنده آن بپردازیم پس با ما همراه باشید.
انواع بیماری های شانه
بیماری های شانه طیف وسیعی از مشکلات و آسیب ها را شامل می شوند که حرکت، قدرت و کیفیت زندگی فرد را تحت تاثیر قرار می دهند. در ادامه به طور کامل با شایع ترین آسیب ها و بیماری های شانه آشنا می شویم:
دررفتگی مفصل شانه
در دررفتگی شانه، سر استخوان بازو از حفره مفصل شانه خارج می شود. این اتفاق معمولا به دنبال افتادن، ضربه شدید یا چرخش بیش از حد شانه رخ می دهد. علائمی مثل درد حاد، تورم، بی حسی، ضعف و کبودی در ناحیه شانه و بازو ظاهر می شود. دررفتگی ممکن است باعث آسیب به رباط ها، عضلات و اعصاب اطراف شود و در مواردی نیاز به جااندازی و حتی جراحی دارد.
دررفتگی مفصل ترقوه به کتف (شانه جدا شده)
در این نوع آسیب، مفصل آکرومیوکلاویکولار (AC) دچار مشکل می شود که محل اتصال ترقوه به قسمت فوقانی استخوان کتف است. این عارضه بیشتر در اثر سقوط یا ضربه مستقیم رخ می دهد و معمولا با پارگی رباط ها همراه است. بیرون زدگی قابل مشاهده استخوان ترقوه در بالای شانه یکی از نشانه های واضح آن است.
شکستگی های شانه
شکستگی شانه، استخوان ترقوه، استخوان بازو (هومروس) یا استخوان کتف را درگیر می کند. این آسیب ها معمولا در اثر تصادفات، سقوط از ارتفاع یا ضربات مستقیم ایجاد می شوند. درد شدید، تورم، کبودی و ناتوانی در حرکت دادن شانه از علائم بارز این عارضه هستند.
پارگی غضروف شانه (لابروم)
بهتر است بدانید غضروفی به نام لابروم، مانند بالشتکی مفصل شانه را حمایت می کند. پارگی غضروف شانه به دنبال حرکات مکرر، ضربه ناگهانی یا سقوط ایجاد می شود. فرد در هنگام بالا بردن دست یا چرخش شانه دچار درد، ضعف یا احساس گیرکردن و قفل شدن مفصل می شود و پارگی لابروم در ورزشکاران رایج تر است.
پارگی روتاتور کاف
روتاتور کاف گروهی از عضلات و تاندون هاست که بازو را در جای خود نگه می دارند. حرکات تکراری، بلند کردن اجسام سنگین، افزایش سن یا ضربه مستقیم ممکن است موجب پارگی روتاتور کاف شود. نتیجه آن درد مزمن، ضعف در شانه و صدای تق تق هنگام حرکت دادن بازو است. لازم به ذکر است این آسیب در صورت عدم درمان عملکرد شانه را به شدت مختل می کند.
شانه یخ زده (Frozen Shoulder)
شانه یخ زده حالتی است که دامنه حرکتی مفصل به تدریج محدود می شود و با درد، خشکی و چسبندگی در کپسول مفصلی همراه است. این بیماری ممکن است پس از آسیب، جراحی یا در بیماران دیابتی بروز پیدا کند. شانه یخ زده معمولا ماه ها تا سال ها به طول می انجامد و روند بهبودی آن تدریجی است.
سندرم گیر افتادگی شانه
در این وضعیت، تاندون های روتاتور کاف در فضای باریکی بین استخوان بازو و کتف گیر می افتند. این گیر افتادگی باعث التهاب، درد شدید و محدودیت حرکتی می شود. حرکات تکراری بالای سر مانند نقاشی یا شنا از عوامل تشدید کننده هستند. در صورت عدم درمان، پارگی تاندون ها ممکن است رخ دهد.
بورسیت شانه
بورس ها کیسه های پر از مایع هستند که اصطکاک بین تاندون ها، عضلات و استخوان ها را کاهش می دهند. التهاب این کیسه ها در اثر استفاده بیش از حد، حرکات تکراری یا ضربه منجر به بورسیت شانه می شود. درد هنگام حرکت، تورم و حساسیت لمسی از علائم این بیماری است.
آرتروز شانه (استئوآرتریت)
در این نوع آرتروز، غضروف مفصل شانه به تدریج تحلیل می رود و استخوان ها روی هم ساییده می شوند. این عارضه باعث درد مزمن، خشکی مفصل و محدودیت حرکتی می شود. آرتروز شانه بیشتر در افراد مسن یا کسانی که سابقه آسیب مفصلی دارند، دیده می شود.
روماتیسم مفصل شانه (آرتریت روماتوئید)
در این بیماری خودایمنی، سیستم ایمنی بدن به مفاصل حمله می کند. این واکنش التهابی باعث درد، سفتی، تورم و کاهش دامنه حرکتی در مفصل شانه می شود. در صورت عدم کنترل بیماری، ممکن است تغییر شکل مفصل و تحلیل رفتن استخوان ها نیز رخ دهد.
خار استخوانی (استئوفیت)
خارهای استخوانی، زوائد کوچکی هستند که معمولا بر اثر آرتروز در اطراف مفصل شانه تشکیل می شوند. این زوائد به تاندون های اطراف ساییده شده و ممکن است باعث درد، التهاب و محدودیت حرکتی شوند. بهتر است بدانید خار استخوانی زمینه ساز تاندونیت یا پارگی تاندون ها نیز می باشد.
پارگی SLAP
پارگی SLAP نوعی خاص از آسیب به لابروم شانه است که در ناحیه فوقانی غضروف مفصل ایجاد می شود. این نوع پارگی معمولا در اثر بلند کردن مکرر اجسام سنگین، ورزش های پر فشار یا حرکات ناگهانی اتفاق می افتد. درد در قسمت جلوی شانه، صداهای غیرطبیعی و ضعف بازو از علائم آن است.
تاندونیت عضلات شانه
بهتر است بدانید تاندونیت به التهاب تاندون ها گفته می شود. در شانه، این التهاب اغلب به دلیل استفاده مکرر، فشار بیش از حد یا آسیب های ورزشی رخ می دهد. درد هنگام حرکت، سفتی صبحگاهی و حساسیت به لمس از نشانه های شایع تاندونیت شانه هستند. درمان آن شامل استراحت، داروهای ضدالتهاب، یخ درمانی و گاهی فیزیوتراپی است.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، آسیب ها و بیماری های شانه از یک التهاب ساده تا اختلالات پیچیده و ناتوان کننده متغیر می باشند. شانه به دلیل ساختار پیچیده و دامنه حرکتی بالایی که دارد، مستعد آسیب های متعدد از جمله پارگی عضلات، دررفتگی، شکستگی، آرتروز، التهاب و اختلالات مفصلی است. تشخیص زودهنگام و درمان مناسب نقش بسزایی در جلوگیری از پیشرفت این بیماری ها و بازگرداندن عملکرد طبیعی مفصل ایفا می کند. نکته مهم این است که هرگونه درد، ضعف، محدودیت در حرکت یا صدای غیرطبیعی در ناحیه شانه را نباید نادیده گرفت. مراجعه به موقع به بهترین متخصص ارتوپد تهران و انجام آزمایش ها و تصویربرداری های لازم و پیروی از برنامه های فیزیوتراپی از عوارض بلندمدت جلوگیری می کند.
